Sách giáo khoa Toán 8 Tập hai

Giải Bài 6.30 trang 22 SGK Toán 8

Bài 24. Phép nhân và phép chia phân thức đại số   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trở lại tình huống trong Vận dụng.

a) Nếu mỗi tháng bác Châu trả 15 triệu đồng trong 10 năm thì lãi suất năm (tính theo %) là bao nhiêu? Hãy cho biết tổng số tiền thực tế bác Châu phải trả chênh lệch bao nhiêu so với khoản vay 1,2 tỉ đồng.

b) Trong công thức tính lãi suất năm đã thiết lập ở phần Vận dụng, hai biến xx, yy phải thoả mãn các điều kiện nào? Em hãy giải thích ý nghĩa thực tiễn của các điều kiện đó.

Lời giải

Nhắc lại tình huống ở Vận dụng. Bác Châu vay ngân hàng 1,21,2 tỉ đồng =1200= 1200 triệu đồng. Mỗi tháng bác trả xx triệu đồng và trả trong yy năm, khi đó:

- Tổng số tiền thực tế phải trả: 12xy12xy (triệu đồng) (vì mỗi năm có 1212 tháng, trả trong yy năm).
- Tổng số tiền lãi phải trả: 12xy−120012xy - 1200 (triệu đồng).
- Tiền lãi trung bình mỗi năm: 12xy−1200y\dfrac{12xy-1200}{y} (triệu đồng).

Lãi suất năm bằng tỉ số giữa tiền lãi một năm và số tiền vay, tính theo phần trăm:

Lãi suất năm=12xy−1200y1200⋅100%=12xy−120012y  (%).\text{Lãi suất năm} = \dfrac{\frac{12xy-1200}{y}}{1200}\cdot 100\% = \dfrac{12xy-1200}{12y}\;(\%).

a) Mỗi tháng trả 1515 triệu đồng trong 1010 năm, tức là x=15x = 15, y=10y = 10.

Thay vào công thức:

Lãi suất năm=12⋅15⋅10−120012⋅10=1800−1200120=600120=5  (%).\text{Lãi suất năm} = \dfrac{12\cdot 15\cdot 10 - 1200}{12\cdot 10} = \dfrac{1800-1200}{120} = \dfrac{600}{120} = 5\;(\%).

Tổng số tiền thực tế bác Châu phải trả là:

12xy=12⋅15⋅10=1800 (triệu đồng)=1,8 tỉ đồng.12xy = 12\cdot 15\cdot 10 = 1800 \text{ (triệu đồng)} = 1,8 \text{ tỉ đồng}.

Số tiền này chênh lệch so với khoản vay 1,21,2 tỉ đồng là:

1800−1200=600 (triệu đồng)=0,6 tỉ đồng.1800 - 1200 = 600 \text{ (triệu đồng)} = 0,6 \text{ tỉ đồng}.

Vậy lãi suất năm là 5%5\% và bác Châu phải trả nhiều hơn khoản vay 600600 triệu đồng (chính là tổng tiền lãi).

b) Trong công thức Lãi suất năm=12xy−120012y\text{Lãi suất năm} = \dfrac{12xy-1200}{12y}:

- Mẫu thức là 12y12y, nên để phân thức xác định (không chia cho 00) thì y≠0y \neq 0.
- Hai biến còn phải thoả mãn: x>0x > 0 và y>0y > 0.

*Ý nghĩa thực tiễn:*

- yy là số năm trả nợ nên yy phải là số dương (y>0y > 0); điều này cũng bảo đảm y≠0y \neq 0 để phân thức có nghĩa — không thể có thời gian trả nợ bằng 00 hay âm.
- xx là số tiền trả mỗi tháng nên xx phải là số dương (x>0x > 0) — số tiền trả không thể bằng 00 hay âm.

Đáp số

Lãi suất năm 5%5\%; tổng tiền trả 1,81,8 tỉ đồng, chênh lệch 600600 triệu đồng so với khoản vayx>0x > 0 và y>0y > 0 (do mẫu 12y12y nên cần y≠0y \neq 0): xx là số tiền trả mỗi tháng, yy là số năm trả nợ, đều phải dương

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.