Sách giáo khoa Toán 8 Tập hai

Giải Bài 6.17 trang 14 SGK Toán 8

Bài tập cuối bài (Quy đồng mẫu thức nhiều phân thức)   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho hai phân thức x2+5x(x−10)(x2+10x+25)\dfrac{x^2+5x}{(x-10)(x^2+10x+25)} và x2+10xx4−100x2\dfrac{x^2+10x}{x^4-100x^2}.

a) Rút gọn hai phân thức đã cho. Kí hiệu PP và QQ là hai phân thức nhận được.

b) Quy đồng mẫu thức hai phân thức PP và QQ.

Lời giải

a) Rút gọn hai phân thức

*Phân thức thứ nhất:*

Tử thức: x2+5x=x(x+5)x^2+5x = x(x+5).

Mẫu thức: x2+10x+25=(x+5)2x^2+10x+25 = (x+5)^2, nên (x−10)(x2+10x+25)=(x−10)(x+5)2(x-10)(x^2+10x+25) = (x-10)(x+5)^2.

Do đó:
P=x2+5x(x−10)(x2+10x+25)=x(x+5)(x−10)(x+5)2=x(x−10)(x+5).P = \dfrac{x^2+5x}{(x-10)(x^2+10x+25)} = \dfrac{x(x+5)}{(x-10)(x+5)^2} = \dfrac{x}{(x-10)(x+5)}.

*Phân thức thứ hai:*

Tử thức: x2+10x=x(x+10)x^2+10x = x(x+10).

Mẫu thức: x4−100x2=x2(x2−100)=x2(x−10)(x+10)x^4-100x^2 = x^2(x^2-100) = x^2(x-10)(x+10).

Do đó:
Q=x2+10xx4−100x2=x(x+10)x2(x−10)(x+10)=1x(x−10).Q = \dfrac{x^2+10x}{x^4-100x^2} = \dfrac{x(x+10)}{x^2(x-10)(x+10)} = \dfrac{1}{x(x-10)}.

Vậy P=x(x−10)(x+5)P = \dfrac{x}{(x-10)(x+5)} và Q=1x(x−10)Q = \dfrac{1}{x(x-10)}.

b) Quy đồng mẫu thức hai phân thức PP và QQ

Hai mẫu thức là (x−10)(x+5)(x-10)(x+5) và x(x−10)x(x-10).

Mẫu thức chung (MTC) là: x(x−10)(x+5)x(x-10)(x+5).

Nhân tử phụ:

- Của PP: x(x−10)(x+5):[(x−10)(x+5)]=xx(x-10)(x+5) : [(x-10)(x+5)] = x.
- Của QQ: x(x−10)(x+5):[x(x−10)]=x+5x(x-10)(x+5) : [x(x-10)] = x+5.

Quy đồng:
P=x(x−10)(x+5)=x⋅xx(x−10)(x+5)=x2x(x−10)(x+5);P = \dfrac{x}{(x-10)(x+5)} = \dfrac{x\cdot x}{x(x-10)(x+5)} = \dfrac{x^2}{x(x-10)(x+5)};
Q=1x(x−10)=1⋅(x+5)x(x−10)(x+5)=x+5x(x−10)(x+5).Q = \dfrac{1}{x(x-10)} = \dfrac{1\cdot(x+5)}{x(x-10)(x+5)} = \dfrac{x+5}{x(x-10)(x+5)}.

Đáp số

P=x(x−10)(x+5)P = \dfrac{x}{(x-10)(x+5)}; Q=1x(x−10)Q = \dfrac{1}{x(x-10)}MTC =x(x−10)(x+5)= x(x-10)(x+5); P=x2x(x−10)(x+5)P = \dfrac{x^2}{x(x-10)(x+5)}, Q=x+5x(x−10)(x+5)Q = \dfrac{x+5}{x(x-10)(x+5)}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.