Mục lục Bài 1/19
Sách giáo khoa Toán 8 Tập hai

Giải Hoạt động 1 trang 6 SGK Toán 8

Bài 21. Phân thức đại số   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong tình huống mở đầu, giả sử vận tốc trung bình của một vận động viên đi xe đạp trên 36 km đường bằng phẳng là $x$ (km/h). Hãy viết biểu thức biểu thị thời gian vận động viên đó hoàn thành chặng leo dốc, chặng xuống dốc, chặng đường bằng phẳng.

Lời giải

Phân tích đề. Gọi vận tốc trung bình trên chặng đường bằng phẳng là $x$ (km/h) ($x>5$). Theo tình huống mở đầu:

- Chặng leo dốc dài $9$ km, vận tốc leo dốc kém vận tốc trên đường bằng phẳng là $5$ km/h nên bằng $x-5$ (km/h).
- Chặng xuống dốc dài $5$ km, vận tốc xuống dốc hơn vận tốc trên đường bằng phẳng là $10$ km/h nên bằng $x+10$ (km/h).
- Chặng đường bằng phẳng dài $36$ km, vận tốc là $x$ (km/h).

Vì thời gian $=$ quãng đường $\div$ vận tốc nên:

a) Thời gian hoàn thành chặng leo dốc:
$$t_1=\dfrac{9}{x-5}\ \text{(giờ)}.$$

b) Thời gian hoàn thành chặng xuống dốc:
$$t_2=\dfrac{5}{x+10}\ \text{(giờ)}.$$

c) Thời gian hoàn thành chặng đường bằng phẳng:
$$t_3=\dfrac{36}{x}\ \text{(giờ)}.$$

Kiểm tra lại. Mỗi biểu thức đều có dạng (quãng đường)/(vận tốc) đúng đơn vị km : (km/h) $=$ giờ. Thử với $x=30$: leo dốc $\dfrac{9}{25}=0,36$ h; xuống dốc $\dfrac{5}{40}=0,125$ h; đường bằng $\dfrac{36}{30}=1,2$ h — các giá trị dương, hợp lí. Các biểu thức $\dfrac{9}{x-5},\ \dfrac{5}{x+10},\ \dfrac{36}{x}$ chính là những ví dụ về phân thức đại số.

Đáp số

Chặng leo dốc: $\dfrac{9}{x-5}$ (giờ)Chặng xuống dốc: $\dfrac{5}{x+10}$ (giờ)Chặng đường bằng phẳng: $\dfrac{36}{x}$ (giờ)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.