Sách giáo khoa Toán 8 Tập một

Giải Bài 1.18 trang 17 SGK Toán 8

Luyện tập chung   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho các biểu thức:
45x\dfrac{4}{5}x; (2−1)xy\quad(\sqrt{2}-1)xy; −3xy2\quad-3xy^2; 12x2y\quad\dfrac{1}{2}x^2y; 1xy3\quad\dfrac{1}{x}y^3; −xy+2\quad-xy+\sqrt{2}; −32x2y\quad-\dfrac{3}{2}x^2y; x5\quad\dfrac{\sqrt{x}}{5}.

a) Trong các biểu thức đã cho, biểu thức nào là đơn thức? Biểu thức nào không là đơn thức?

b) Hãy chỉ ra hệ số và phần biến của mỗi đơn thức đã cho.

c) Viết tổng tất cả các đơn thức trên để được một đa thức. Xác định bậc của đa thức đó.

Lời giải

a) Nhận biết đơn thức

Đơn thức là biểu thức chỉ gồm một số, hoặc một biến, hoặc một tích giữa các số và các biến (số mũ của biến là số tự nhiên).

- 45x\dfrac{4}{5}x là đơn thức (tích của số 45\dfrac{4}{5} với biến xx).
- (2−1)xy(\sqrt{2}-1)xy là đơn thức (tích của số 2−1\sqrt{2}-1 với các biến x, yx,\,y).
- −3xy2-3xy^2 là đơn thức.
- 12x2y\dfrac{1}{2}x^2y là đơn thức.
- −32x2y-\dfrac{3}{2}x^2y là đơn thức.
- 1xy3\dfrac{1}{x}y^3 không là đơn thức (biến xx nằm ở mẫu).
- −xy+2-xy+\sqrt{2} không là đơn thức (là một tổng, không phải tích).
- x5\dfrac{\sqrt{x}}{5} không là đơn thức (biến xx nằm trong dấu căn).

Vậy các đơn thức là: 45x ; (2−1)xy ; −3xy2 ; 12x2y ; −32x2y\dfrac{4}{5}x\,;\ (\sqrt{2}-1)xy\,;\ -3xy^2\,;\ \dfrac{1}{2}x^2y\,;\ -\dfrac{3}{2}x^2y.

Các biểu thức không là đơn thức là: 1xy3 ; −xy+2 ; x5\dfrac{1}{x}y^3\,;\ -xy+\sqrt{2}\,;\ \dfrac{\sqrt{x}}{5}.

b) Hệ số và phần biến của mỗi đơn thức

| Đơn thức | Hệ số | Phần biến |
|---|---|---|
| 45x\dfrac{4}{5}x | 45\dfrac{4}{5} | xx |
| (2−1)xy(\sqrt{2}-1)xy | 2−1\sqrt{2}-1 | xyxy |
| −3xy2-3xy^2 | −3-3 | xy2xy^2 |
| 12x2y\dfrac{1}{2}x^2y | 12\dfrac{1}{2} | x2yx^2y |
| −32x2y-\dfrac{3}{2}x^2y | −32-\dfrac{3}{2} | x2yx^2y |

c) Viết tổng các đơn thức và xác định bậc

Tổng tất cả các đơn thức:
P=45x+(2−1)xy+(−3xy2)+12x2y+(−32x2y).P=\dfrac{4}{5}x+(\sqrt{2}-1)xy+(-3xy^2)+\dfrac{1}{2}x^2y+\left(-\dfrac{3}{2}x^2y\right).

Thu gọn các hạng tử đồng dạng 12x2y\dfrac{1}{2}x^2y và −32x2y-\dfrac{3}{2}x^2y:
12x2y−32x2y=(12−32)x2y=−x2y.\dfrac{1}{2}x^2y-\dfrac{3}{2}x^2y=\left(\dfrac{1}{2}-\dfrac{3}{2}\right)x^2y=-x^2y.

Do đó:
P=45x+(2−1)xy−3xy2−x2y.P=\dfrac{4}{5}x+(\sqrt{2}-1)xy-3xy^2-x^2y.

Xét bậc của từng hạng tử:
- 45x\dfrac{4}{5}x có bậc 11;
- (2−1)xy(\sqrt{2}-1)xy có bậc 22;
- −3xy2-3xy^2 có bậc 33;
- −x2y-x^2y có bậc 33.

Bậc cao nhất là 33, nên đa thức PP có bậc 33.

Đáp số

Đơn thức: 45x\dfrac{4}{5}x; (2−1)xy(\sqrt{2}-1)xy; −3xy2-3xy^2; 12x2y\dfrac{1}{2}x^2y; −32x2y-\dfrac{3}{2}x^2y. Không là đơn thức: 1xy3\dfrac{1}{x}y^3; −xy+2-xy+\sqrt{2}; x5\dfrac{\sqrt{x}}{5}Hệ số (theo thứ tự): 45\dfrac{4}{5}; 2−1\sqrt{2}-1; −3-3; 12\dfrac{1}{2}; −32-\dfrac{3}{2} — phần biến: xx; xyxy; xy2xy^2; x2yx^2y; x2yx^2yP=45x+(2−1)xy−3xy2−x2yP=\dfrac{4}{5}x+(\sqrt{2}-1)xy-3xy^2-x^2y, bậc 33

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.