Sách giáo khoa Toán 7 Tập hai

Giải Bài 9.36 trang 84 SGK Toán 7

Bài tập cuối chương IX   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho tam giác ABCABC có BAC^\widehat{BAC} là một góc tù. Lấy điểm DD nằm giữa AA và BB; lấy điểm EE nằm giữa AA và CC (H.9.51). Chứng minh DE<BCDE < BC.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 84 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 9.51: Tam giác ABCABC với góc tại AA là góc tù. BB ở dưới bên trái, CC ở dưới bên phải, AA ở trên. Điểm DD nằm trên cạnh ABAB (giữa AA và BB), điểm EE nằm trên cạnh ACAC (giữa AA và CC). Đoạn thẳng DEDE được nối.

Lời giải

Phân tích hướng làm. Ta không so sánh trực tiếp DEDE với BCBC mà dùng một đoạn trung gian là DCDC, rồi chứng minh DE<DCDE < DC và DC<BCDC < BC. Công cụ chính là định lí lớp 7: *trong một tam giác, cạnh đối diện với góc lớn hơn thì lớn hơn* (góc tù là góc lớn nhất nên cạnh đối diện nó là cạnh lớn nhất).

Nối đoạn DCDC.

Bước 1. Chứng minh DE<DCDE < DC.

Xét tam giác ADEADE. Vì DD nằm giữa AA và BB, EE nằm giữa AA và CC nên DAE^=BAC^\widehat{DAE} = \widehat{BAC} là góc tù.

Trong tam giác ADEADE, tổng ba góc bằng 180∘180^\circ mà DAE^>90∘\widehat{DAE} > 90^\circ, suy ra
ADE^+AED^<90∘,\widehat{ADE} + \widehat{AED} < 90^\circ,
do đó AED^<90∘\widehat{AED} < 90^\circ (góc nhọn).

Vì EE nằm giữa AA và CC nên AED^\widehat{AED} và DEC^\widehat{DEC} là hai góc kề bù:
DEC^=180∘−AED^>180∘−90∘=90∘.\widehat{DEC} = 180^\circ - \widehat{AED} > 180^\circ - 90^\circ = 90^\circ.
Vậy DEC^\widehat{DEC} là góc tù, nên trong tam giác DECDEC nó là góc lớn nhất. Cạnh đối diện DEC^\widehat{DEC} là DCDC, do đó DCDC là cạnh lớn nhất:
DC>DE⇒DE<DC.(1)DC > DE \quad\Rightarrow\quad DE < DC. \tag{1}

Bước 2. Chứng minh DC<BCDC < BC.

Xét tam giác ADCADC. Vì DAC^=BAC^\widehat{DAC} = \widehat{BAC} là góc tù nên (lí luận như trên) ADC^<90∘\widehat{ADC} < 90^\circ là góc nhọn.

Vì DD nằm giữa AA và BB nên ADC^\widehat{ADC} và BDC^\widehat{BDC} là hai góc kề bù:
BDC^=180∘−ADC^>90∘.\widehat{BDC} = 180^\circ - \widehat{ADC} > 90^\circ.
Vậy BDC^\widehat{BDC} là góc tù, nên trong tam giác BDCBDC nó là góc lớn nhất. Cạnh đối diện BDC^\widehat{BDC} là BCBC, do đó BCBC là cạnh lớn nhất:
BC>DC⇒DC<BC.(2)BC > DC \quad\Rightarrow\quad DC < BC. \tag{2}

Bước 3. Kết luận.

Từ (1)(1) và (2)(2):
DE<DC<BC⇒DE<BC.DE < DC < BC \quad\Rightarrow\quad DE < BC.

Vậy DE<BCDE < BC (đpcm).

Đáp số

đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.