Giải Bài 9.19 trang 71 SGK Toán 7
Đề bài
Hai khu vườn và nằm về một phía của con kênh . Hãy xác định bên bờ kênh cùng phía với và , một điểm để đặt máy bơm nước từ kênh tưới cho hai khu vườn sao cho tổng độ dài đường ống dẫn nước từ máy bơm đến hai khu vườn là ngắn nhất (HD: Gọi là điểm sao cho là đường trung trực của (H.9.22). Khi đó . Xem Vận dụng, Bài 33).
Hình 9.22: Đường thẳng nằm ngang (con kênh). Điểm ở phía dưới bên trái. Điểm nằm phía dưới đường thẳng (cùng phía với ). Điểm nằm phía trên đường thẳng , đối xứng với qua (có ký hiệu hai đoạn bằng nhau trên và góc vuông tại giao điểm của với , cho thấy là trung trực của ). Điểm nằm trên đường thẳng ; từ có các đoạn nối tới và tới (thể hiện ).
Lời giải
Phân tích. Ta cần tìm điểm trên bờ kênh sao cho tổng độ dài đường ống là nhỏ nhất.
Dựng điểm phụ. Theo hướng dẫn, gọi là điểm sao cho là đường trung trực của đoạn thẳng (H.9.22), tức là đối xứng với qua .
Vì nằm trên đường trung trực của đoạn thẳng nên cách đều hai đầu mút của đoạn thẳng ấy:
Do đó, với mọi vị trí của điểm trên , ta có:
Tìm vị trí của để nhỏ nhất. Vì và nằm khác phía đối với đường thẳng nên đoạn thẳng cắt tại một điểm, gọi điểm đó là .
Nếu không trùng thì ba điểm , , không thẳng hàng, chúng tạo thành tam giác . Theo bất đẳng thức tam giác:
Nếu trùng thì nằm trên đoạn thẳng nên:
Vậy với mọi điểm trên :
dấu bằng xảy ra khi và chỉ khi trùng là giao điểm của đoạn thẳng với đường thẳng .
Kết luận. Cần đặt máy bơm tại điểm là giao điểm của đoạn thẳng với bờ kênh , trong đó là điểm đối xứng với qua . Khi đó tổng độ dài đường ống là ngắn nhất.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.