Sách giáo khoa Toán 7 Tập hai

Giải Bài 6.4 trang 8 SGK Toán 7

Bài 20. Tỉ lệ thức   Đã kiểm chéo

Đề bài

Lập tất cả các tỉ lệ thức có thể được từ đẳng thức $14 \cdot (-15) = (-10) \cdot 21$.

Lời giải

Bước 1. Kiểm tra đẳng thức.

Ta có $14 \cdot (-15) = -210$ và $(-10) \cdot 21 = -210$, nên $14 \cdot (-15) = (-10) \cdot 21$ là đẳng thức đúng.

Bước 2. Nhắc lại tính chất.

Từ một đẳng thức dạng $a \cdot d = b \cdot c$ (với các số đều khác $0$), trong đó $a,\,d$ là ngoại tỉ và $b,\,c$ là trung tỉ, ta lập được $4$ tỉ lệ thức bằng cách giữ nguyên tích ngoại tỉ bằng tích trung tỉ:

$$\dfrac{a}{b}=\dfrac{c}{d};\quad \dfrac{a}{c}=\dfrac{b}{d};\quad \dfrac{d}{b}=\dfrac{c}{a};\quad \dfrac{d}{c}=\dfrac{b}{a}.$$

Bước 3. Áp dụng.

Viết $14 \cdot (-15) = (-10) \cdot 21$. Coi $14$ và $-15$ là ngoại tỉ, $-10$ và $21$ là trung tỉ, ta lập được $4$ tỉ lệ thức:

a) $\dfrac{14}{-10}=\dfrac{21}{-15}$

b) $\dfrac{14}{21}=\dfrac{-10}{-15}$

c) $\dfrac{-15}{-10}=\dfrac{21}{14}$

d) $\dfrac{-15}{21}=\dfrac{-10}{14}$

Bước 4. Kiểm tra lại.

Ở mỗi tỉ lệ thức, tích ngoại tỉ luôn bằng tích trung tỉ và bằng $-210$:
- a) $14 \cdot (-15)=-210$ và $(-10)\cdot 21=-210$ ✓
-

b) $14 \cdot (-15)=-210$ và $21 \cdot (-10)=-210$ ✓
-

c) $(-15)\cdot 14=-210$ và $(-10)\cdot 21=-210$ ✓
-

d) $(-15)\cdot 14=-210$ và $21 \cdot (-10)=-210$ ✓

Vậy có tất cả $4$ tỉ lệ thức thỏa mãn.

Đáp số

$\dfrac{14}{-10}=\dfrac{21}{-15}$$\dfrac{14}{21}=\dfrac{-10}{-15}$$\dfrac{-15}{-10}=\dfrac{21}{14}$$\dfrac{-15}{21}=\dfrac{-10}{14}$

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.