Giải Mở đầu trang 59 SGK Toán 7
Đề bài
Trong trận bóng đá, trái bóng đang ở vị trí , ba cầu thủ đứng thẳng hàng tại vị trí , , trên sân với số áo lần lượt là 4, 2, 3 như Hình 9.1. Theo em, cầu thủ nào gần trái bóng nhất, cầu thủ nào xa trái bóng nhất? Tại sao? (Biết rằng góc là góc tù).
Hình 9.1: Sân bóng đá. Ba cầu thủ áo đỏ đứng thẳng hàng trên một đường thẳng tại các vị trí , , (từ trái sang phải) với số áo lần lượt là 4, 2, 3. Trái bóng ở vị trí nằm bên phải, cùng phía và cao hơn đường thẳng , , . Các đoạn thẳng nối từ , , đến được vẽ, tạo thành các tam giác. Góc là góc tù.
Lời giải
Phân tích. Ba cầu thủ ở , , thẳng hàng (theo thứ tự từ trái sang phải), trái bóng ở . Khoảng cách từ mỗi cầu thủ đến trái bóng lần lượt là , , . Ta cần so sánh ba đoạn thẳng này.
Bước 1. Xét tam giác .
Vì , , thẳng hàng và nằm cùng phía với so với , nên tia trùng tia , do đó . Theo giả thiết là góc tù, nên cũng là góc tù.
Trong tam giác , góc tù là góc lớn nhất. Theo định lí *cạnh đối diện với góc lớn hơn thì lớn hơn*, cạnh (đối diện với ) là cạnh lớn nhất:
Bước 2. Xét tam giác .
Trong tam giác , vì là góc tù nên là góc nhọn ().
Hai góc và là hai góc kề bù (vì , , thẳng hàng), nên:
Vậy là góc tù.
Trong tam giác , góc tù là góc lớn nhất, nên cạnh (đối diện với ) là cạnh lớn nhất:
Bước 3. Kết luận.
Từ và suy ra:
Vậy ngắn nhất và dài nhất. Cầu thủ ở vị trí (số áo 3) gần trái bóng nhất, cầu thủ ở vị trí (số áo 4) xa trái bóng nhất.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.