Sách giáo khoa Toán 7 Tập một

Giải Bài 3.26 trang 57 SGK Toán 7

Bài 11. Định lí và chứng minh định lí   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho góc xOyxOy không phải là góc bẹt. Khẳng định nào sau đây là đúng?

(1) Nếu OtOt là tia phân giác của góc xOyxOy thì xOt^=tOy^\widehat{xOt} = \widehat{tOy}.

(2) Nếu tia OtOt thoả mãn xOt^=tOy^\widehat{xOt} = \widehat{tOy} thì OtOt là tia phân giác của góc xOyxOy.

Nếu có khẳng định không đúng, hãy nêu ví dụ cho thấy khẳng định đó không đúng. (Gợi ý: Xét tia đối của một tia phân giác).

Lời giải

Phân tích đề. Ta xét hai khẳng định về góc xOyxOy (không phải góc bẹt, nên 0∘<xOy^<180∘0^\circ < \widehat{xOy} < 180^\circ).

(1) "Nếu OtOt là tia phân giác của góc xOyxOy thì xOt^=tOy^\widehat{xOt} = \widehat{tOy}."

Khẳng định này đúng. Theo định nghĩa, tia phân giác của một góc là tia nằm giữa hai cạnh của góc và chia góc đó thành hai góc bằng nhau. Do đó nếu OtOt là tia phân giác của góc xOyxOy thì hiển nhiên xOt^=tOy^\widehat{xOt} = \widehat{tOy} (mỗi góc bằng 12xOy^\dfrac{1}{2}\widehat{xOy}).

(2) "Nếu tia OtOt thoả mãn xOt^=tOy^\widehat{xOt} = \widehat{tOy} thì OtOt là tia phân giác của góc xOyxOy."

Khẳng định này không đúng. Điều kiện xOt^=tOy^\widehat{xOt} = \widehat{tOy} chưa đủ, vì tia phân giác còn phải nằm giữa hai tia OxOx và OyOy. Một tia tạo với OxOx, OyOy hai góc bằng nhau vẫn có thể nằm ngoài góc xOyxOy.

Phản ví dụ (theo gợi ý: xét tia đối của tia phân giác).

Lấy góc xOy^=60∘\widehat{xOy} = 60^\circ. Gọi OtOt là tia phân giác của góc xOyxOy, khi đó
xOt^=tOy^=60∘2=30∘.\widehat{xOt} = \widehat{tOy} = \dfrac{60^\circ}{2} = 30^\circ.

Gọi Ot′Ot' là tia đối của tia OtOt. Vì OtOt và Ot′Ot' là hai tia đối nhau nên xOt^\widehat{xOt} và xOt′^\widehat{xOt'} là hai góc kề bù, tương tự tOy^\widehat{tOy} và t′Oy^\widehat{t'Oy} cũng kề bù. Do đó:
xOt′^=180∘−xOt^=180∘−30∘=150∘,\widehat{xOt'} = 180^\circ - \widehat{xOt} = 180^\circ - 30^\circ = 150^\circ,
t′Oy^=180∘−tOy^=180∘−30∘=150∘.\widehat{t'Oy} = 180^\circ - \widehat{tOy} = 180^\circ - 30^\circ = 150^\circ.

Vậy xOt′^=t′Oy^=150∘\widehat{xOt'} = \widehat{t'Oy} = 150^\circ, tức là tia Ot′Ot' cũng thoả mãn điều kiện xOt′^=t′Oy^\widehat{xOt'} = \widehat{t'Oy}. Nhưng tia Ot′Ot' không nằm giữa hai tia OxOx, OyOy (nó là tia đối của phân giác, nằm ở phía ngoài góc xOyxOy), nên Ot′Ot' không phải là tia phân giác của góc xOyxOy.

Điều này cho thấy khẳng định (2) sai.

Kết luận: Khẳng định (1) đúng; khẳng định (2) không đúng.

Đáp số

(1) Đúng(2) Sai — phản ví dụ: với xOy^=60∘\widehat{xOy}=60^\circ, tia đối Ot′Ot' của tia phân giác cho xOt′^=t′Oy^=150∘\widehat{xOt'}=\widehat{t'Oy}=150^\circ nhưng Ot′Ot' không là phân giác

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.