Sách giáo khoa Toán 7 Tập hai

Giải Bài 7.34 trang 43 SGK Toán 7

Bài tập cuối Bài 26. Phép nhân và phép chia đa thức một biến   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong mỗi trường hợp sau đây, tìm thương Q(x)Q(x) và dư R(x)R(x) trong phép chia F(x)F(x) cho G(x)G(x) rồi biểu diễn F(x)F(x) dưới dạng:
F(x)=G(x)⋅Q(x)+R(x)F(x) = G(x) \cdot Q(x) + R(x).

a) F(x)=6x4−3x3+15x2+2x−1F(x) = 6x^4 - 3x^3 + 15x^2 + 2x - 1; G(x)=3x2G(x) = 3x^2.

b) F(x)=12x4+10x3−x−3F(x) = 12x^4 + 10x^3 - x - 3; G(x)=3x2+x+1G(x) = 3x^2 + x + 1.

Lời giải

a) F(x)=6x4−3x3+15x2+2x−1F(x) = 6x^4 - 3x^3 + 15x^2 + 2x - 1; G(x)=3x2G(x) = 3x^2.

Vì G(x)=3x2G(x) = 3x^2 là đơn thức, ta chia lần lượt từng hạng tử của F(x)F(x) cho 3x23x^2 (chỉ chia được các hạng tử có bậc ≥2\ge 2):

6x4:3x2=2x2;(−3x3):3x2=−x;15x2:3x2=5.6x^4 : 3x^2 = 2x^2;\quad (-3x^3) : 3x^2 = -x;\quad 15x^2 : 3x^2 = 5.

Hai hạng tử còn lại là 2x−12x - 1 có bậc nhỏ hơn bậc của G(x)G(x) nên không chia tiếp được, chúng chính là dư.

Vậy:
Q(x)=2x2−x+5;R(x)=2x−1.Q(x) = 2x^2 - x + 5;\qquad R(x) = 2x - 1.

Biểu diễn:
F(x)=3x2 (2x2−x+5)+(2x−1).F(x) = 3x^2\,(2x^2 - x + 5) + (2x - 1).

*Kiểm tra:* 3x2(2x2−x+5)=6x4−3x3+15x23x^2(2x^2 - x + 5) = 6x^4 - 3x^3 + 15x^2, cộng thêm 2x−12x - 1 được đúng F(x)F(x). ✓

b) F(x)=12x4+10x3−x−3F(x) = 12x^4 + 10x^3 - x - 3; G(x)=3x2+x+1G(x) = 3x^2 + x + 1.

Viết đủ các hạng tử: F(x)=12x4+10x3+0x2−x−3F(x) = 12x^4 + 10x^3 + 0x^2 - x - 3, rồi đặt tính chia đa thức:

- 12x4:3x2=4x212x^4 : 3x^2 = 4x^2. Nhân: 4x2(3x2+x+1)=12x4+4x3+4x24x^2(3x^2 + x + 1) = 12x^4 + 4x^3 + 4x^2.
Trừ: (12x4+10x3+0x2−x−3)−(12x4+4x3+4x2)=6x3−4x2−x−3(12x^4 + 10x^3 + 0x^2 - x - 3) - (12x^4 + 4x^3 + 4x^2) = 6x^3 - 4x^2 - x - 3.
- 6x3:3x2=2x6x^3 : 3x^2 = 2x. Nhân: 2x(3x2+x+1)=6x3+2x2+2x2x(3x^2 + x + 1) = 6x^3 + 2x^2 + 2x.
Trừ: (6x3−4x2−x−3)−(6x3+2x2+2x)=−6x2−3x−3(6x^3 - 4x^2 - x - 3) - (6x^3 + 2x^2 + 2x) = -6x^2 - 3x - 3.
- −6x2:3x2=−2-6x^2 : 3x^2 = -2. Nhân: −2(3x2+x+1)=−6x2−2x−2-2(3x^2 + x + 1) = -6x^2 - 2x - 2.
Trừ: (−6x2−3x−3)−(−6x2−2x−2)=−x−1(-6x^2 - 3x - 3) - (-6x^2 - 2x - 2) = -x - 1.

Dư −x−1-x - 1 có bậc 11 nhỏ hơn bậc 22 của G(x)G(x) nên dừng lại.

Vậy:
Q(x)=4x2+2x−2;R(x)=−x−1.Q(x) = 4x^2 + 2x - 2;\qquad R(x) = -x - 1.

Biểu diễn:
F(x)=(3x2+x+1)(4x2+2x−2)+(−x−1).F(x) = (3x^2 + x + 1)(4x^2 + 2x - 2) + (-x - 1).

*Kiểm tra:* (3x2+x+1)(4x2+2x−2)=12x4+10x3+0x2+0x−2(3x^2 + x + 1)(4x^2 + 2x - 2) = 12x^4 + 10x^3 + 0x^2 + 0x - 2, cộng thêm (−x−1)(-x - 1) được 12x4+10x3−x−3=F(x)12x^4 + 10x^3 - x - 3 = F(x). ✓

Đáp số

Q(x)=2x2−x+5Q(x) = 2x^2 - x + 5; R(x)=2x−1R(x) = 2x - 1; F(x)=3x2(2x2−x+5)+(2x−1)F(x) = 3x^2(2x^2 - x + 5) + (2x - 1)Q(x)=4x2+2x−2Q(x) = 4x^2 + 2x - 2; R(x)=−x−1R(x) = -x - 1; F(x)=(3x2+x+1)(4x2+2x−2)+(−x−1)F(x) = (3x^2 + x + 1)(4x^2 + 2x - 2) + (-x - 1)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.