Sách giáo khoa Toán 7 Tập hai

Giải Luyện tập 3 trang 42 SGK Toán 7

Bài 28. Phép chia đa thức một biến   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tìm dư RR và thương QQ trong phép chia đa thức A=3x4−6x−5A = 3x^4 - 6x - 5 cho đa thức B=x2+3x−1B = x^2 + 3x - 1 rồi viết AA dưới dạng A=B⋅Q+RA = B \cdot Q + R.

Lời giải

Đặt phép chia đa thức một biến đã sắp xếp theo lũy thừa giảm dần.

Viết đầy đủ các hạng tử (thêm hạng tử khuyết với hệ số 0):
A=3x4+0x3+0x2−6x−5,B=x2+3x−1.A = 3x^4 + 0x^3 + 0x^2 - 6x - 5, \qquad B = x^2 + 3x - 1.

Bước 1. Chia hạng tử bậc cao nhất của AA cho hạng tử bậc cao nhất của BB:
3x4:x2=3x2.3x^4 : x^2 = 3x^2.
Nhân 3x23x^2 với BB:   3x2(x2+3x−1)=3x4+9x3−3x2.\;3x^2(x^2+3x-1) = 3x^4 + 9x^3 - 3x^2.

Lấy AA trừ đi tích đó:
(3x4+0x3+0x2−6x−5)−(3x4+9x3−3x2)=−9x3+3x2−6x−5.(3x^4 + 0x^3 + 0x^2 - 6x - 5) - (3x^4 + 9x^3 - 3x^2) = -9x^3 + 3x^2 - 6x - 5.

Bước 2. Chia hạng tử bậc cao nhất của dư thứ nhất cho x2x^2:
−9x3:x2=−9x.-9x^3 : x^2 = -9x.
Nhân −9x-9x với BB:   −9x(x2+3x−1)=−9x3−27x2+9x.\;-9x(x^2+3x-1) = -9x^3 - 27x^2 + 9x.

Lấy đa thức dư trừ đi tích đó:
(−9x3+3x2−6x−5)−(−9x3−27x2+9x)=30x2−15x−5.(-9x^3 + 3x^2 - 6x - 5) - (-9x^3 - 27x^2 + 9x) = 30x^2 - 15x - 5.

Bước 3. Chia hạng tử bậc cao nhất của dư thứ hai cho x2x^2:
30x2:x2=30.30x^2 : x^2 = 30.
Nhân 3030 với BB:   30(x2+3x−1)=30x2+90x−30.\;30(x^2+3x-1) = 30x^2 + 90x - 30.

Lấy đa thức dư trừ đi tích đó:
(30x2−15x−5)−(30x2+90x−30)=−105x+25.(30x^2 - 15x - 5) - (30x^2 + 90x - 30) = -105x + 25.

Đa thức −105x+25-105x + 25 có bậc 11, nhỏ hơn bậc của BB (bậc 22) nên phép chia dừng lại.

Kết quả:
Q=3x2−9x+30,R=−105x+25.Q = 3x^2 - 9x + 30, \qquad R = -105x + 25.

Viết AA dưới dạng A=B⋅Q+RA = B\cdot Q + R:
3x4−6x−5=(x2+3x−1)(3x2−9x+30)+(−105x+25).3x^4 - 6x - 5 = (x^2 + 3x - 1)(3x^2 - 9x + 30) + (-105x + 25).

Kiểm tra lại (nhân B⋅QB\cdot Q rồi cộng RR):
(x2+3x−1)(3x2−9x+30)=3x4+0x3+0x2+99x−30.(x^2+3x-1)(3x^2-9x+30) = 3x^4 + 0x^3 + 0x^2 + 99x - 30.
Cộng với R=−105x+25R = -105x + 25:
3x4+99x−30−105x+25=3x4−6x−5=A.  ✓3x^4 + 99x - 30 - 105x + 25 = 3x^4 - 6x - 5 = A. \;\checkmark

Vậy kết quả trên là đúng.

Đáp số

Q=3x2−9x+30Q = 3x^2 - 9x + 30; R=−105x+25R = -105x + 25A=(x2+3x−1)(3x2−9x+30)+(−105x+25)A = (x^2 + 3x - 1)(3x^2 - 9x + 30) + (-105x + 25)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.