Sách giáo khoa Toán 7 Tập một

Giải Bài 2.19 trang 38 SGK Toán 7

Bài tập (Bài 5. Làm quen với số thập phân vô hạn tuần hoàn)   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho bốn phân số: 1780\dfrac{17}{80}; 611125\dfrac{611}{125}; 13391\dfrac{133}{91} và 98\dfrac{9}{8}.

a) Phân số nào trong những phân số trên không viết được dưới dạng số thập phân hữu hạn?

b) Cho biết 2=1,414213562…\sqrt{2} = 1,414213562\ldots, hãy so sánh phân số tìm được trong câu a) với 2\sqrt{2}.

Lời giải

a) Một phân số tối giản viết được dưới dạng số thập phân hữu hạn khi và chỉ khi mẫu số của nó chỉ có các ước nguyên tố là 22 và 55. Ta xét từng phân số (sau khi rút gọn):

- 1780\dfrac{17}{80}: mẫu 80=24⋅580 = 2^4 \cdot 5, chỉ có ước nguyên tố 22 và 55 ⇒\Rightarrow viết được dưới dạng số thập phân hữu hạn (1780=0,2125\dfrac{17}{80} = 0{,}2125).
- 611125\dfrac{611}{125}: mẫu 125=53125 = 5^3, chỉ có ước nguyên tố 55 ⇒\Rightarrow viết được dưới dạng số thập phân hữu hạn (611125=4,888\dfrac{611}{125} = 4{,}888).
- 13391\dfrac{133}{91}: rút gọn 13391=7⋅197⋅13=1913\dfrac{133}{91} = \dfrac{7 \cdot 19}{7 \cdot 13} = \dfrac{19}{13}. Mẫu 1313 là số nguyên tố khác 22 và 55 ⇒\Rightarrow không viết được dưới dạng số thập phân hữu hạn (đây là số thập phân vô hạn tuần hoàn).
- 98\dfrac{9}{8}: mẫu 8=238 = 2^3, chỉ có ước nguyên tố 22 ⇒\Rightarrow viết được dưới dạng số thập phân hữu hạn (98=1,125\dfrac{9}{8} = 1{,}125).

Vậy phân số không viết được dưới dạng số thập phân hữu hạn là 13391=1913\dfrac{133}{91} = \dfrac{19}{13}.

b) Ta viết phân số tìm được ở câu a) dưới dạng số thập phân:
13391=1913=1,4615…\dfrac{133}{91} = \dfrac{19}{13} = 1{,}4615\ldots

So sánh với 2=1,414213562…\sqrt{2} = 1{,}414213562\ldots, ta so sánh từng chữ số ở phần thập phân:
1,4615…>1,4142…1{,}4615\ldots > 1{,}4142\ldots
(vì ở hàng phần trăm: 6>16 > 1).

Vậy 13391>2\dfrac{133}{91} > \sqrt{2}.

Đáp số

Phân số không viết được dưới dạng số thập phân hữu hạn là 13391=1913\dfrac{133}{91} = \dfrac{19}{13}13391>2\dfrac{133}{91} > \sqrt{2}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.