Sách giáo khoa Toán 7 Tập hai

Giải Bài 6.33 trang 21 SGK Toán 7

Bài tập cuối chương VI   Đã kiểm chéo

Đề bài

Lập tất cả các tỉ lệ thức có thể được từ bốn số sau: 0,2; 0,3; 0,8; 1,2.

Lời giải

Bước 1. Tìm đẳng thức tích từ bốn số.

Muốn lập được tỉ lệ thức ab=cd\dfrac{a}{b} = \dfrac{c}{d} thì phải có a⋅d=b⋅ca \cdot d = b \cdot c. Ta xét tích của từng cặp số trong bốn số đã cho:

0,2⋅0,3=0,060{,}2 \cdot 0{,}3 = 0{,}06; 0,2⋅0,8=0,16\quad 0{,}2 \cdot 0{,}8 = 0{,}16; 0,2⋅1,2=0,24\quad 0{,}2 \cdot 1{,}2 = 0{,}24;

0,3⋅0,8=0,240{,}3 \cdot 0{,}8 = 0{,}24; 0,3⋅1,2=0,36\quad 0{,}3 \cdot 1{,}2 = 0{,}36; 0,8⋅1,2=0,96\quad 0{,}8 \cdot 1{,}2 = 0{,}96.

Chỉ có hai tích bằng nhau là 0,2⋅1,2=0,3⋅0,80{,}2 \cdot 1{,}2 = 0{,}3 \cdot 0{,}8 (cùng bằng 0,240{,}24).

Bước 2. Lập các tỉ lệ thức từ đẳng thức tích.

Theo tính chất của tỉ lệ thức, từ đẳng thức 0,2⋅1,2=0,3⋅0,80{,}2 \cdot 1{,}2 = 0{,}3 \cdot 0{,}8 ta lập được 44 tỉ lệ thức:

0,20,3=0,81,2\dfrac{0{,}2}{0{,}3} = \dfrac{0{,}8}{1{,}2}; 0,20,8=0,31,2\qquad \dfrac{0{,}2}{0{,}8} = \dfrac{0{,}3}{1{,}2};

1,20,3=0,80,2\dfrac{1{,}2}{0{,}3} = \dfrac{0{,}8}{0{,}2}; 1,20,8=0,30,2\qquad \dfrac{1{,}2}{0{,}8} = \dfrac{0{,}3}{0{,}2}.

Bước 3. Kiểm tra lại.

Trong cả 44 tỉ lệ thức trên, tích hai ngoại tỉ luôn bằng tích hai trung tỉ và bằng 0,240{,}24, nên cả 44 tỉ lệ thức đều đúng.

(Chú ý: đổi chỗ hai vế của một tỉ lệ thức, chẳng hạn viết 0,81,2=0,20,3\dfrac{0{,}8}{1{,}2} = \dfrac{0{,}2}{0{,}3} thay cho 0,20,3=0,81,2\dfrac{0{,}2}{0{,}3} = \dfrac{0{,}8}{1{,}2}, thì vẫn là tỉ lệ thức đó, không được tính thêm.)

Vậy từ bốn số 0,2; 0,3; 0,8; 1,20{,}2;\ 0{,}3;\ 0{,}8;\ 1{,}2 lập được tất cả 44 tỉ lệ thức.

Đáp số

0,2/0,3 = 0,8/1,20,2/0,8 = 0,3/1,21,2/0,3 = 0,8/0,21,2/0,8 = 0,3/0,2

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.