Sách giáo khoa Toán 7 Tập hai

Giải Bài 6.22 trang 18 SGK Toán 7

Bài 23. Đại lượng tỉ lệ nghịch   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho biết xx và yy là hai đại lượng tỉ lệ nghịch. Thay mỗi dấu "?" trong bảng sau bằng số thích hợp.

| xx | 2 | 4 | 5 | ? | ? | ? |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| yy | -6 | ? | ? | 3 | 10 | 0,5 |

Viết công thức mô tả mối quan hệ phụ thuộc giữa hai đại lượng xx và yy.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 18 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Bảng giá trị gồm hai hàng x và y: với x = 2 thì y = -6; x = 4 thì y = ?; x = 5 thì y = ?; x = ? thì y = 3; x = ? thì y = 10; x = ? thì y = 0,5.

Lời giải

Vì xx và yy là hai đại lượng tỉ lệ nghịch nên x⋅y=ax \cdot y = a (với aa là hằng số khác 00).

Từ cặp giá trị đã cho ở cột đầu tiên (x=2x = 2 thì y=−6y = -6), ta tìm được hệ số tỉ lệ:

a=x⋅y=2⋅(−6)=−12.a = x \cdot y = 2 \cdot (-6) = -12.

Vậy công thức liên hệ giữa hai đại lượng là:

y=−12x(hay x⋅y=−12).y = \dfrac{-12}{x} \quad \text{(hay } x \cdot y = -12\text{)}.

Dùng công thức này để điền các dấu "?" trong bảng:

a) Với x=4x = 4: y=−124=−3.\quad y = \dfrac{-12}{4} = -3.

b) Với x=5x = 5: y=−125=−2,4.\quad y = \dfrac{-12}{5} = -2{,}4.

c) Với y=3y = 3: x=−12y=−123=−4.\quad x = \dfrac{-12}{y} = \dfrac{-12}{3} = -4.

d) Với y=10y = 10: x=−1210=−1,2.\quad x = \dfrac{-12}{10} = -1{,}2.

e) Với y=0,5y = 0{,}5: x=−120,5=−24.\quad x = \dfrac{-12}{0{,}5} = -24.

Bảng giá trị sau khi điền đầy đủ:

| xx | 2 | 4 | 5 | -4 | -1,2 | -24 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| yy | -6 | -3 | -2,4 | 3 | 10 | 0,5 |

Kiểm tra lại: mỗi tích x⋅yx \cdot y đều bằng −12-12:   4⋅(−3)=−12\;4 \cdot (-3) = -12;   5⋅(−2,4)=−12\;5 \cdot (-2{,}4) = -12;   (−4)⋅3=−12\;(-4) \cdot 3 = -12;   (−1,2)⋅10=−12\;(-1{,}2) \cdot 10 = -12;   (−24)⋅0,5=−12\;(-24) \cdot 0{,}5 = -12. Các kết quả đều đúng.

Công thức mô tả mối quan hệ: y=−12xy = \dfrac{-12}{x}.

Đáp số

x = 4 thì y = -3x = 5 thì y = -2,4y = 3 thì x = -4y = 10 thì x = -1,2y = 0,5 thì x = -24Công thức: y = -12/x

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.