Giải Vận dụng 1 trang 30 SGK Toán 7
Đề bài
Người xưa đã tính đường kính thân cây theo quy tắc "quân bát, phát tam, tồn ngũ, quân nhị", tức là lấy chu vi thân cây chia làm 8 phần bằng nhau (quân bát); bớt đi ba phần (phát tam) còn lại 5 phần (tồn ngũ) rồi chia đôi kết quả (quân nhị). Hãy cho biết người xưa đã ước lượng số bằng bao nhiêu.
Lời giải
Phân tích quy tắc "quân bát, phát tam, tồn ngũ, quân nhị":
Gọi chu vi thân cây là , đường kính thân cây là .
- *Quân bát:* chia chu vi làm 8 phần bằng nhau, mỗi phần là .
- *Phát tam, tồn ngũ:* bớt đi 3 phần, còn lại 5 phần, tức là .
- *Quân nhị:* chia đôi kết quả vừa tìm được để ra đường kính:
Tìm số mà người xưa đã dùng:
Mặt khác, công thức tính chu vi theo đường kính là .
Thay vào ta được:
Vì , chia cả hai vế cho :
Kiểm tra lại: với thì , suy ra — đúng bằng đường kính. Vậy kết quả hợp lí.
Như vậy, người xưa đã ước lượng .
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.