Sách giáo khoa Toán 6 Tập một

Giải Bài 2.61 trang 56 SGK Toán 6

Bài tập cuối chương II   Đã kiểm chéo

Đề bài

Biết hai số 3a⋅523^a \cdot 5^2 và 33⋅5b3^3 \cdot 5^b có ƯCLN là 33⋅523^3 \cdot 5^2 và BCNN là 34⋅533^4 \cdot 5^3. Tìm aa và bb.

Lời giải

Để tìm ƯCLN và BCNN của hai số khi đã biết dạng phân tích ra thừa số nguyên tố, ta dùng quy tắc trong SGK:

- ƯCLN: chọn mỗi thừa số nguyên tố chung với số mũ nhỏ nhất.
- BCNN: chọn mỗi thừa số nguyên tố chung và riêng với số mũ lớn nhất.

Hai số đã cho là 3a⋅523^a\cdot 5^2 và 33⋅5b3^3\cdot 5^b.

a) Xét thừa số 3 (số mũ là aa và 33):

- ƯCLN chứa 333^3 nên số mũ nhỏ nhất của 3 bằng 3: min⁡(a, 3)=3\min(a,\,3)=3, suy ra a≥3a\ge 3.
- BCNN chứa 343^4 nên số mũ lớn nhất của 3 bằng 4: max⁡(a, 3)=4\max(a,\,3)=4.

Vì 3<43<4 nên số mũ lớn nhất phải là aa, do đó a=4a=4. (Thử lại: min⁡(4,3)=3\min(4,3)=3 và max⁡(4,3)=4\max(4,3)=4, đúng.)

b) Xét thừa số 5 (số mũ là 22 và bb):

- ƯCLN chứa 525^2 nên số mũ nhỏ nhất của 5 bằng 2: min⁡(2, b)=2\min(2,\,b)=2, suy ra b≥2b\ge 2.
- BCNN chứa 535^3 nên số mũ lớn nhất của 5 bằng 3: max⁡(2, b)=3\max(2,\,b)=3, suy ra b=3b=3.

(Thử lại: min⁡(2,3)=2\min(2,3)=2 và max⁡(2,3)=3\max(2,3)=3, đúng.)

Kiểm tra lại đáp số: Với a=4, b=3a=4,\ b=3 hai số là 34⋅523^4\cdot 5^2 và 33⋅533^3\cdot 5^3.

- ƯCLN =3min⁡(4,3)⋅5min⁡(2,3)=33⋅52=3^{\min(4,3)}\cdot 5^{\min(2,3)}=3^3\cdot 5^2 ✓
- BCNN =3max⁡(4,3)⋅5max⁡(2,3)=34⋅53=3^{\max(4,3)}\cdot 5^{\max(2,3)}=3^4\cdot 5^3 ✓

Vậy a=4a=4 và b=3b=3.

Đáp số

a=4a = 4b=3b = 3

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.