Sách giáo khoa Toán 6 Tập một

Giải Thử thách nhỏ trang 52 SGK Toán 6

Bài 12. Bội chung. Bội chung nhỏ nhất   Đã kiểm chéo

Đề bài

Lịch xuất bến của một số xe buýt tại bến xe Mỹ Đình (Hà Nội) được ghi ở bảng bên. Giả sử các xe buýt xuất bến cùng lúc vào 10 giờ 35 phút. Hỏi vào các thời điểm nào trong ngày (từ 10 giờ 35 phút đến 22 giờ) các xe buýt này lại xuất bến cùng một lúc?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 52 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Bảng "Bến xe Mỹ Đình":

| Số xe | Thời gian |
|---|---|
| Xe 16 | 15 phút/chuyến |
| Xe 34 | 9 phút/chuyến |
| Xe 30 | 10 phút/chuyến |

Lời giải

Phân tích. Xe 16 cứ 1515 phút xuất bến một lần, xe 34 cứ 99 phút, xe 30 cứ 1010 phút. Vì cả ba xe cùng xuất bến lúc 1010 giờ 3535 phút, nên các xe lại cùng xuất bến sau một khoảng thời gian (tính bằng phút) là bội chung của 1515, 99 và 1010. Lần gần nhất tiếp theo ứng với bội chung nhỏ nhất (BCNN) của ba số đó.

Tìm BCNN(15,9,10)(15, 9, 10). Phân tích ra thừa số nguyên tố:

15=3⋅5,9=32,10=2⋅5.15 = 3 \cdot 5,\qquad 9 = 3^2,\qquad 10 = 2 \cdot 5.

Các thừa số nguyên tố chung và riêng là 22, 33, 55, với số mũ lớn nhất lần lượt là 212^1, 323^2, 515^1. Do đó:

BCNN(15,9,10)=2⋅32⋅5=90.\text{BCNN}(15, 9, 10) = 2 \cdot 3^2 \cdot 5 = 90.

Vậy cứ sau 9090 phút =1= 1 giờ 3030 phút thì ba xe lại cùng xuất bến một lúc.

Tính các thời điểm (từ 1010 giờ 3535 phút đến 2222 giờ). Cộng liên tiếp mỗi lần 11 giờ 3030 phút kể từ 1010 giờ 3535 phút:

- 1010 giờ 3535 phút +1+ 1 giờ 3030 phút =12= 12 giờ 0505 phút
- 1212 giờ 0505 phút +1+ 1 giờ 3030 phút =13= 13 giờ 3535 phút
- 1313 giờ 3535 phút +1+ 1 giờ 3030 phút =15= 15 giờ 0505 phút
- 1515 giờ 0505 phút +1+ 1 giờ 3030 phút =16= 16 giờ 3535 phút
- 1616 giờ 3535 phút +1+ 1 giờ 3030 phút =18= 18 giờ 0505 phút
- 1818 giờ 0505 phút +1+ 1 giờ 3030 phút =19= 19 giờ 3535 phút
- 1919 giờ 3535 phút +1+ 1 giờ 3030 phút =21= 21 giờ 0505 phút
- 2121 giờ 0505 phút +1+ 1 giờ 3030 phút =22= 22 giờ 3535 phút >> 2222 giờ (loại).

Kết luận. Trong khoảng từ 1010 giờ 3535 phút đến 2222 giờ, ba xe buýt lại cùng xuất bến vào các thời điểm: 1212 giờ 0505 phút, 1313 giờ 3535 phút, 1515 giờ 0505 phút, 1616 giờ 3535 phút, 1818 giờ 0505 phút, 1919 giờ 3535 phút và 2121 giờ 0505 phút (tất cả 77 lần).

Đáp số

BCNN(15,9,10)=90(15,9,10)=90 phút =1=1 giờ 3030 phút; các thời điểm: 12 giờ 05 phút, 13 giờ 35 phút, 15 giờ 05 phút, 16 giờ 35 phút, 18 giờ 05 phút, 19 giờ 35 phút, 21 giờ 05 phút (7 lần)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.