Sách giáo khoa Toán 5 Tập một

Giải Hoạt động 2 trang 107 SGK Toán 5

Đường tròn, hình tròn   Đã kiểm chéo

Đề bài

a) Quan sát rồi vẽ hình theo hướng dẫn.

Bước 1: Vẽ đường tròn tâm S bán kính 25 mm và đường tròn tâm S bán kính 7 cm.

Bước 2: Lấy điểm E trên đường tròn tâm S bán kính 7 cm vừa vẽ. Vẽ đường tròn tâm E bán kính 15 mm và đường tròn tâm E bán kính 3 cm.

Bước 3: Lấy điểm M trên đường tròn tâm E bán kính 3 cm vừa vẽ. Vẽ đường tròn tâm M bán kính 12 mm.

b) Em hãy tô màu và trang trí các hình tròn để được mô hình Trái Đất, Mặt Trời và Mặt Trăng (theo mẫu).

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 107 · mở sách.
Mô tả hình bằng lời

Hình vẽ mẫu gồm: hai đường tròn đồng tâm S (bán kính 25 mm và 7 cm) vẽ màu đỏ; điểm E nằm trên đường tròn lớn tâm S, quanh E có hai đường tròn đồng tâm màu xanh (bán kính 15 mm và 3 cm); điểm M nằm trên đường tròn tâm E bán kính 3 cm, quanh M có một đường tròn nhỏ màu xanh lá (bán kính 12 mm). Hình mẫu tô màu ở ý b): hình tròn lớn tâm S tô đỏ (Mặt Trời), hình tròn tâm E tô hình Trái Đất, hình tròn nhỏ tâm M tô vàng (Mặt Trăng).

Lời giải

a) Vẽ hình theo hướng dẫn

Ta thực hiện lần lượt từng bước bằng com-pa và thước kẻ (đổi đơn vị cho dễ vẽ: $25\ \text{mm} = 2{,}5\ \text{cm}$; $15\ \text{mm} = 1{,}5\ \text{cm}$; $12\ \text{mm} = 1{,}2\ \text{cm}$).

*Bước 1:* Chấm một điểm làm tâm $S$. Mở com-pa rộng $2{,}5\ \text{cm}$ (tức $25\ \text{mm}$), đặt mũi nhọn vào $S$ rồi quay một vòng để được đường tròn nhỏ tâm $S$. Giữ nguyên tâm $S$, mở com-pa rộng $7\ \text{cm}$ rồi quay thêm một vòng, được đường tròn lớn tâm $S$. Hai đường tròn này có chung tâm $S$ (đường tròn đồng tâm).

*Bước 2:* Lấy một điểm $E$ nằm trên đường tròn lớn tâm $S$ (đường tròn bán kính $7\ \text{cm}$). Đặt mũi nhọn com-pa vào $E$, lần lượt vẽ đường tròn tâm $E$ bán kính $1{,}5\ \text{cm}$ (tức $15\ \text{mm}$) và đường tròn tâm $E$ bán kính $3\ \text{cm}$. Hai đường tròn này đồng tâm $E$.

*Bước 3:* Lấy một điểm $M$ nằm trên đường tròn tâm $E$ bán kính $3\ \text{cm}$. Đặt mũi nhọn com-pa vào $M$, vẽ đường tròn tâm $M$ bán kính $1{,}2\ \text{cm}$ (tức $12\ \text{mm}$).

Như vậy ta được hình gồm: hai đường tròn đồng tâm $S$, hai đường tròn đồng tâm $E$ (với $E$ nằm trên đường tròn lớn tâm $S$), và một đường tròn tâm $M$ (với $M$ nằm trên đường tròn bán kính $3\ \text{cm}$ tâm $E$).

b) Tô màu và trang trí thành mô hình Trái Đất, Mặt Trời, Mặt Trăng

Dựa theo hình mẫu, em tô màu như sau:
- Hình tròn lớn tâm $S$ tô màu đỏ (và trang trí các tia lửa) để làm Mặt Trời.
- Hình tròn tâm $E$ tô màu xanh (xanh biển và xanh lá) vẽ các châu lục, đại dương để làm Trái Đất.
- Hình tròn nhỏ tâm $M$ tô màu vàng, điểm thêm vài hố tròn để làm Mặt Trăng.

Em có thể trang trí thêm các ngôi sao nhỏ xung quanh cho mô hình thêm sinh động.

Đáp số

Vẽ đúng hình theo 3 bước (hai đường tròn đồng tâm S bán kính 25 mm và 7 cm; hai đường tròn đồng tâm E bán kính 15 mm và 3 cm; đường tròn tâm M bán kính 12 mm)Tô màu, trang trí: Mặt Trời (tâm S, màu đỏ), Trái Đất (tâm E), Mặt Trăng (tâm M, màu vàng)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.