Giải Bài 4 trang 75 SGK Toán 5
Đề bài
Nhà của kiến ở vị trí A, nhà của ve sầu ở vị trí C và kiến chỉ đến được nhà ve sầu bằng cách đi qua các đoạn đường như hình dưới đây. Biết rằng các đoạn AM, MN và NC dài bằng nhau.
a) Tìm đường đi ngắn nhất để kiến đến nhà ve sầu và quay về vị trí ban đầu.
b) Kiến mất 1,5 phút để đi từ A đến M và những đoạn đường dài bằng nhau kiến đi hết thời gian như nhau. Nếu kiến ở lại nhà ve sầu 5 phút và không nghỉ giữa đường thì hết bao lâu để kiến hoàn thành đường đi ở câu a?
Sơ đồ các đoạn đường giữa hai hồ nước hình chữ nhật. Các điểm nằm trên viền đường: A ở góc trên bên trái, M ở giữa cạnh trên, P ở góc trên bên phải, N ở giữa cạnh dưới, C ở góc dưới bên phải. Các đoạn đường nối: A–M (cạnh trên bên trái), M–P (cạnh trên bên phải), A–N (đi vòng cạnh trái xuống dưới), M–N (đoạn dọc ở giữa nối hai cạnh trên–dưới), N–C (cạnh dưới bên phải), P–C (cạnh phải). Nhà kiến ở A, nhà ve sầu ở C. Các đoạn AM, MN và NC dài bằng nhau.
Lời giải
Phân tích hình vẽ. Gọi độ dài mỗi đoạn bằng nhau là phần, tức là:
Vì là điểm giữa cạnh trên nên phần; cạnh phải phần; còn đoạn (đi vòng xuống cạnh trái rồi sang) dài bằng phần.
a) Tìm đường đi ngắn nhất để kiến đến nhà ve sầu rồi quay về.
Từ (nhà kiến) đến (nhà ve sầu) có các đường đi sau:
- Đường : gồm (phần).
- Đường : gồm (phần).
- Đường : gồm (phần).
So sánh ta thấy các đường đi từ đến đều dài phần, đây chính là độ dài ngắn nhất.
Vậy để đi đến nhà ve sầu rồi quay về nhà, kiến đi lượt đi phần và lượt về phần, tổng cộng:
Một cách đi ngắn nhất là: (đi) rồi (về), tất cả dài bằng đoạn .
b) Tính thời gian kiến hoàn thành đường đi ở câu a.
Mỗi đoạn dài bằng nhau kiến đi hết phút. Cả quãng đường đi và về ở câu a gồm đoạn bằng nhau, nên thời gian đi đường là:
Kiến còn ở lại nhà ve sầu phút, nên tổng thời gian để kiến hoàn thành là:
Kiểm tra lại: lượt đi đoạn phút; lượt về cũng phút; cộng nghỉ phút được phút. Kết quả khớp.
Đáp số: a) đoạn (đi đoạn, về đoạn);
b) phút.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.