Giải Bài 4 trang 128 SGK Toán 5
Đề bài
Mỗi bộ phát sóng có thể truyền sóng trong một khu vực như sau:
Hình tròn tâm A bán kính 30 m; Hình tròn tâm B bán kính 20 m;
Hình tròn tâm C bán kính 20 m; Hình tròn tâm D bán kính 20 m.
Hỏi Rô-bốt đứng ở vị trí E có thể nhận được sóng từ bộ phát sóng nào?
Một lưới ô vuông, mỗi ô vuông có cạnh 10 m (kích thước ghi 10 m theo chiều ngang và 10 m theo chiều dọc). Trên lưới có 4 bộ phát sóng đặt tại các điểm A, B, C, D và Rô-bốt đứng tại điểm E. Vị trí tương đối trên lưới: A nằm bên trái ở khoảng giữa; B nằm phía trên bên phải của A; E nằm ở giữa, bên phải B một chút và cùng hàng ngang với A; C nằm bên phải, thấp hơn E; D nằm phía dưới, giữa A và C. (Dựa vào số ô vuông trên lưới để tính khoảng cách từ E tới từng tâm A, B, C, D rồi so sánh với bán kính vùng phủ sóng tương ứng.)
Lời giải
Quan sát lưới ô vuông để tính khoảng cách từ E đến mỗi tâm. Mỗi ô vuông có cạnh m, nên ta đếm số ô (theo hàng ngang hoặc cột dọc) từ E đến từng điểm rồi nhân với m.
Rô-bốt ở E nhận được sóng của một bộ phát khi và chỉ khi khoảng cách từ E đến tâm đó không vượt quá bán kính vùng phủ sóng (nằm trong hoặc trên đường tròn).
a) Với bộ phát A (bán kính m):
Khoảng cách từ E đến A đo trên lưới là ô, tức (m).
Vì (E nằm đúng trên đường tròn tâm A) nên Rô-bốt nhận được sóng từ A.
b) Với bộ phát B (bán kính m):
Khoảng cách từ E đến B đo trên lưới là ô, tức (m).
Vì nên Rô-bốt không nhận được sóng từ B.
c) Với bộ phát C (bán kính m):
Khoảng cách từ E đến C đo trên lưới là ô, tức (m).
Vì (E nằm đúng trên đường tròn tâm C) nên Rô-bốt nhận được sóng từ C.
d) Với bộ phát D (bán kính m):
Khoảng cách từ E đến D đo trên lưới là ô, tức (m).
Vì nên Rô-bốt không nhận được sóng từ D.
Kết luận: Rô-bốt đứng ở vị trí E nhận được sóng từ hai bộ phát sóng A và C.
*Kiểm tra lại:* chỉ những tâm có khoảng cách tới E bán kính mới phủ sóng: ✓, ✓; còn và đều xa hơn bán kính nên không phủ tới E. Kết quả phù hợp.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.