Sách giáo khoa Toán 5 Tập một

Giải Hoạt động 2 trang 106 SGK Toán 5

Đường tròn, hình tròn   Đã kiểm chéo

Đề bài

a) Quan sát rồi vẽ hình theo hướng dẫn.

Bước 1: Vẽ đường tròn tâm S bán kính 25 mm và đường tròn tâm S bán kính 7 cm.

Bước 2: Lấy điểm E trên đường tròn tâm S bán kính 7 cm vừa vẽ. Vẽ đường tròn tâm E bán kính 15 mm và đường tròn tâm E bán kính 3 cm.

Bước 3: Lấy điểm M trên đường tròn tâm E bán kính 3 cm vừa vẽ. Vẽ đường tròn tâm M bán kính 12 mm.

b) Em hãy tô màu và trang trí các hình tròn để được mô hình Trái Đất, Mặt Trời và Mặt Trăng (theo mẫu).

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 106 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình vẽ mẫu gồm: hai đường tròn đồng tâm S (bán kính 25 mm và 7 cm) vẽ màu đỏ; điểm E nằm trên đường tròn lớn tâm S, quanh E có hai đường tròn đồng tâm màu xanh (bán kính 15 mm và 3 cm); điểm M nằm trên đường tròn tâm E bán kính 3 cm, quanh M có một đường tròn nhỏ màu xanh lá (bán kính 12 mm). Hình mẫu tô màu ở ý b): hình tròn lớn tâm S tô đỏ (Mặt Trời), hình tròn tâm E tô hình Trái Đất, hình tròn nhỏ tâm M tô vàng (Mặt Trăng).

Lời giải

a) Vẽ hình theo hướng dẫn

Ta thực hiện lần lượt từng bước bằng com-pa và thước kẻ (đổi đơn vị cho dễ vẽ: 25 mm=2,5 cm25\ \text{mm} = 2{,}5\ \text{cm}; 15 mm=1,5 cm15\ \text{mm} = 1{,}5\ \text{cm}; 12 mm=1,2 cm12\ \text{mm} = 1{,}2\ \text{cm}).

*Bước 1:* Chấm một điểm làm tâm SS. Mở com-pa rộng 2,5 cm2{,}5\ \text{cm} (tức 25 mm25\ \text{mm}), đặt mũi nhọn vào SS rồi quay một vòng để được đường tròn nhỏ tâm SS. Giữ nguyên tâm SS, mở com-pa rộng 7 cm7\ \text{cm} rồi quay thêm một vòng, được đường tròn lớn tâm SS. Hai đường tròn này có chung tâm SS (đường tròn đồng tâm).

*Bước 2:* Lấy một điểm EE nằm trên đường tròn lớn tâm SS (đường tròn bán kính 7 cm7\ \text{cm}). Đặt mũi nhọn com-pa vào EE, lần lượt vẽ đường tròn tâm EE bán kính 1,5 cm1{,}5\ \text{cm} (tức 15 mm15\ \text{mm}) và đường tròn tâm EE bán kính 3 cm3\ \text{cm}. Hai đường tròn này đồng tâm EE.

*Bước 3:* Lấy một điểm MM nằm trên đường tròn tâm EE bán kính 3 cm3\ \text{cm}. Đặt mũi nhọn com-pa vào MM, vẽ đường tròn tâm MM bán kính 1,2 cm1{,}2\ \text{cm} (tức 12 mm12\ \text{mm}).

Như vậy ta được hình gồm: hai đường tròn đồng tâm SS, hai đường tròn đồng tâm EE (với EE nằm trên đường tròn lớn tâm SS), và một đường tròn tâm MM (với MM nằm trên đường tròn bán kính 3 cm3\ \text{cm} tâm EE).

b) Tô màu và trang trí thành mô hình Trái Đất, Mặt Trời, Mặt Trăng

Dựa theo hình mẫu, em tô màu như sau:
- Hình tròn lớn tâm SS tô màu đỏ (và trang trí các tia lửa) để làm Mặt Trời.
- Hình tròn tâm EE tô màu xanh (xanh biển và xanh lá) vẽ các châu lục, đại dương để làm Trái Đất.
- Hình tròn nhỏ tâm MM tô màu vàng, điểm thêm vài hố tròn để làm Mặt Trăng.

Em có thể trang trí thêm các ngôi sao nhỏ xung quanh cho mô hình thêm sinh động.

Đáp số

Vẽ đúng hình theo 3 bước (hai đường tròn đồng tâm S bán kính 25 mm và 7 cm; hai đường tròn đồng tâm E bán kính 15 mm và 3 cm; đường tròn tâm M bán kính 12 mm)Tô màu, trang trí: Mặt Trời (tâm S, màu đỏ), Trái Đất (tâm E), Mặt Trăng (tâm M, màu vàng)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.