Sách giáo khoa Toán 12 Tập hai

Giải Bài 5.45 trang 63 SGK Toán 12

Bài tập cuối chương V   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong không gian OxyzOxyz, cho hai đường thẳng:
d:x+11=y−12=z−1d : \dfrac{x+1}{1} = \dfrac{y-1}{2} = \dfrac{z}{-1} và d′:x−11=y−21=z+12d' : \dfrac{x-1}{1} = \dfrac{y-2}{1} = \dfrac{z+1}{2}.
Viết phương trình mặt phẳng (P)(P) chứa đường thẳng dd và song song với đường thẳng d′d'.

Lời giải

Xác định yếu tố của hai đường thẳng

Đường thẳng dd đi qua điểm A(−1;1;0)A(-1; 1; 0) và có vectơ chỉ phương u⃗=(1;2;−1)\vec{u} = (1; 2; -1).

Đường thẳng d′d' có vectơ chỉ phương u′⃗=(1;1;2)\vec{u'} = (1; 1; 2).

Tìm vectơ pháp tuyến của mặt phẳng (P)(P)

Mặt phẳng (P)(P) chứa dd nên (P)(P) nhận u⃗\vec{u} làm vectơ chỉ phương; (P)(P) song song với d′d' nên (P)(P) cũng nhận u′⃗\vec{u'} làm vectơ chỉ phương. Do đó một vectơ pháp tuyến của (P)(P) là:

n⃗=[u⃗,u′⃗]=(∣2−112∣;∣−1121∣;∣1211∣)\vec{n} = [\vec{u}, \vec{u'}] = \left( \begin{vmatrix} 2 & -1 \\ 1 & 2 \end{vmatrix}; \begin{vmatrix} -1 & 1 \\ 2 & 1 \end{vmatrix}; \begin{vmatrix} 1 & 2 \\ 1 & 1 \end{vmatrix} \right)

n⃗=( 2⋅2−(−1)⋅1 ;  (−1)⋅1−1⋅2 ;  1⋅1−2⋅1 )=(5;−3;−1).\vec{n} = \big(\,2\cdot 2 - (-1)\cdot 1\,;\; (-1)\cdot 1 - 1\cdot 2\,;\; 1\cdot 1 - 2\cdot 1\,\big) = (5; -3; -1).

Viết phương trình mặt phẳng (P)(P)

Mặt phẳng (P)(P) đi qua A(−1;1;0)A(-1; 1; 0) và có vectơ pháp tuyến n⃗=(5;−3;−1)\vec{n} = (5; -3; -1):

5(x+1)−3(y−1)−1(z−0)=05(x+1) - 3(y-1) - 1(z-0) = 0
5x+5−3y+3−z=05x + 5 - 3y + 3 - z = 0
5x−3y−z+8=0.5x - 3y - z + 8 = 0.

Kiểm tra lại

- u⃗⋅n⃗=1⋅5+2⋅(−3)+(−1)⋅(−1)=5−6+1=0\vec{u}\cdot\vec{n} = 1\cdot 5 + 2\cdot(-3) + (-1)\cdot(-1) = 5 - 6 + 1 = 0 và A∈(P)A\in(P) nên (P)(P) chứa dd. ✓
- u′⃗⋅n⃗=1⋅5+1⋅(−3)+2⋅(−1)=5−3−2=0\vec{u'}\cdot\vec{n} = 1\cdot 5 + 1\cdot(-3) + 2\cdot(-1) = 5 - 3 - 2 = 0 nên d′d' song song hoặc nằm trong (P)(P).
- Thay điểm B(1;2;−1)∈d′B(1; 2; -1)\in d' vào (P)(P): 5⋅1−3⋅2−(−1)+8=5−6+1+8=8≠05\cdot 1 - 3\cdot 2 - (-1) + 8 = 5 - 6 + 1 + 8 = 8 \neq 0, nên B∉(P)B\notin(P), tức d′d' song song với (P)(P). ✓

Vậy mặt phẳng cần tìm là (P):5x−3y−z+8=0(P): 5x - 3y - z + 8 = 0.

Đáp số

(P):5x−3y−z+8=0(P): 5x - 3y - z + 8 = 0

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.