Sách giáo khoa Toán 12 Tập hai

Giải Vận dụng trang 53 SGK Toán 12

Bài 16. Công thức tính góc trong không gian   Đã kiểm

Đề bài

Hãy trả lời câu hỏi đã được nêu ra trong tình huống mở đầu.

Lời giải

Tóm tắt tình huống mở đầu. Mái nhà là hình chóp tứ giác đều S.ABCDS.ABCD có đáy ABCDABCD là hình vuông cạnh 88 m, chiều cao SO=3SO=3 m (OO là tâm đáy). Cần tính góc giữa mặt bên (SAB)(SAB) và mặt đáy (ABCD)(ABCD).

Bước 1. Xác định góc giữa hai mặt phẳng.

Gọi MM là trung điểm cạnh ABAB. Vì S.ABCDS.ABCD là hình chóp tứ giác đều nên:

- SO⊥(ABCD)SO\perp(ABCD) (đường cao chóp đều),
- OM⊥ABOM\perp AB (vì OO là tâm hình vuông, OMOM là đường trung bình song song ADAD, vuông góc ABAB).

Theo định lí ba đường vuông góc, từ SO⊥(ABCD)SO\perp(ABCD) và OM⊥ABOM\perp AB suy ra SM⊥ABSM\perp AB.

Hai mặt phẳng (SAB)(SAB) và (ABCD)(ABCD) cắt nhau theo giao tuyến ABAB; tại MM có SM⊥ABSM\perp AB và OM⊥ABOM\perp AB. Vậy góc giữa mặt bên (SAB)(SAB) và mặt đáy (ABCD)(ABCD) chính là SMO^\widehat{SMO}.

Bước 2. Tính trong tam giác SMOSMO vuông tại OO.

OM=AB2=82=4 (m),SO=3 (m).OM=\frac{AB}{2}=\frac{8}{2}=4\ (\text{m}),\qquad SO=3\ (\text{m}).

Tam giác SMOSMO vuông tại OO nên:

tan⁡SMO^=SOOM=34,SM=SO2+OM2=32+42=5 (m),\tan\widehat{SMO}=\frac{SO}{OM}=\frac{3}{4},\qquad SM=\sqrt{SO^{2}+OM^{2}}=\sqrt{3^{2}+4^{2}}=5\ (\text{m}),

cos⁡SMO^=OMSM=45.\cos\widehat{SMO}=\frac{OM}{SM}=\frac{4}{5}.

Kết luận. Góc giữa mặt bên của mái nhà và mặt đáy là

SMO^=arccos⁡45≈36∘52′.\widehat{SMO}=\arccos\frac{4}{5}\approx 36^{\circ}52'.

Đáp số

arccos(4/5) ≈ 36°52'

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.