Sách giáo khoa Toán 12 Tập hai

Giải Bài 5.7 trang 39 SGK Toán 12

Bài 14. Phương trình mặt phẳng   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong không gian OxyzOxyz, cho hai mặt phẳng (P):x+3y−z=0(P): x + 3y - z = 0, (Q):x−y−2z+1=0(Q): x - y - 2z + 1 = 0.

a) Chứng minh rằng hai mặt phẳng (P)(P) và (Q)(Q) vuông góc với nhau.

b) Tìm điểm MM thuộc trục OxOx và cách đều hai mặt phẳng (P)(P) và (Q)(Q).

Lời giải

a) Chứng minh (P)⊥(Q)(P) \perp (Q)

Mặt phẳng (P):x+3y−z=0(P): x + 3y - z = 0 có vectơ pháp tuyến nP⃗=(1;3;−1)\vec{n_P} = (1; 3; -1).

Mặt phẳng (Q):x−y−2z+1=0(Q): x - y - 2z + 1 = 0 có vectơ pháp tuyến nQ⃗=(1;−1;−2)\vec{n_Q} = (1; -1; -2).

Xét tích vô hướng của hai vectơ pháp tuyến:
nP⃗⋅nQ⃗=1⋅1+3⋅(−1)+(−1)⋅(−2)=1−3+2=0.\vec{n_P} \cdot \vec{n_Q} = 1\cdot 1 + 3\cdot(-1) + (-1)\cdot(-2) = 1 - 3 + 2 = 0.

Vì nP⃗⋅nQ⃗=0\vec{n_P} \cdot \vec{n_Q} = 0 nên nP⃗⊥nQ⃗\vec{n_P} \perp \vec{n_Q}, suy ra hai mặt phẳng (P)(P) và (Q)(Q) vuông góc với nhau (đpcm).

b) Tìm điểm M∈OxM \in Ox cách đều (P)(P) và (Q)(Q)

Vì MM thuộc trục OxOx nên M(a;0;0)M(a; 0; 0).

Khoảng cách từ MM đến (P)(P):
d(M,(P))=∣a+3⋅0−0∣12+32+(−1)2=∣a∣11.d(M, (P)) = \frac{|a + 3\cdot 0 - 0|}{\sqrt{1^2 + 3^2 + (-1)^2}} = \frac{|a|}{\sqrt{11}}.

Khoảng cách từ MM đến (Q)(Q):
d(M,(Q))=∣a−0−0+1∣12+(−1)2+(−2)2=∣a+1∣6.d(M, (Q)) = \frac{|a - 0 - 0 + 1|}{\sqrt{1^2 + (-1)^2 + (-2)^2}} = \frac{|a+1|}{\sqrt{6}}.

Điểm MM cách đều hai mặt phẳng khi:
∣a∣11=∣a+1∣6  ⇔  6 ∣a∣=11 ∣a+1∣.\frac{|a|}{\sqrt{11}} = \frac{|a+1|}{\sqrt{6}} \;\Leftrightarrow\; \sqrt{6}\,|a| = \sqrt{11}\,|a+1|.

Bình phương hai vế:
6a2=11(a+1)2  ⇔  6a2=11a2+22a+11  ⇔  5a2+22a+11=0.6a^2 = 11(a+1)^2 \;\Leftrightarrow\; 6a^2 = 11a^2 + 22a + 11 \;\Leftrightarrow\; 5a^2 + 22a + 11 = 0.

Giải phương trình bậc hai:
a=−22±222−4⋅5⋅112⋅5=−22±26410=−11±665.a = \frac{-22 \pm \sqrt{22^2 - 4\cdot 5 \cdot 11}}{2\cdot 5} = \frac{-22 \pm \sqrt{264}}{10} = \frac{-11 \pm \sqrt{66}}{5}.

Vậy có hai điểm thỏa mãn:
M1(−11+665;0;0)≈(−0,575; 0; 0),M_1\left(\frac{-11 + \sqrt{66}}{5}; 0; 0\right) \approx (-0{,}575;\, 0;\, 0),
M2(−11−665;0;0)≈(−3,825; 0; 0).M_2\left(\frac{-11 - \sqrt{66}}{5}; 0; 0\right) \approx (-3{,}825;\, 0;\, 0).

Đáp số

đpcmM₁((-11+√66)/5; 0; 0) ≈ (-0,575; 0; 0) và M₂((-11-√66)/5; 0; 0) ≈ (-3,825; 0; 0)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.