Sách giáo khoa Toán 12 Tập hai

Giải Hoạt động 8 trang 35 SGK Toán 12

Bài 14. Phương trình mặt phẳng   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tìm điều kiện để hai mặt phẳng vuông góc với nhau
Trong không gian OxyzOxyz, cho hai mặt phẳng:
(α):Ax+By+Cz+D=0(\alpha): Ax + By + Cz + D = 0, (β):A′x+B′y+C′z+D′=0(\beta): A'x + B'y + C'z + D' = 0,
với hai vectơ pháp tuyến n⃗=(A;B;C)\vec{n} = (A; B; C), n′⃗=(A′;B′;C′)\vec{n'} = (A'; B'; C') tương ứng.

a) Góc giữa hai mặt phẳng (α)(\alpha), (β)(\beta) và góc giữa hai giá của n⃗\vec{n}, n′⃗\vec{n'} có mối quan hệ gì?

b) Hai mặt phẳng (α)(\alpha) và (β)(\beta) vuông góc với nhau khi và chỉ khi hai vectơ pháp tuyến tương ứng n⃗\vec{n}, n′⃗\vec{n'} có mối quan hệ gì?

Lời giải

a) Quan hệ giữa góc của hai mặt phẳng và góc giữa hai giá của n⃗, n′⃗\vec{n},\ \vec{n'}

Vectơ pháp tuyến n⃗=(A;B;C)\vec{n}=(A;B;C) có giá vuông góc với mặt phẳng (α)(\alpha), vectơ pháp tuyến n′⃗=(A′;B′;C′)\vec{n'}=(A';B';C') có giá vuông góc với mặt phẳng (β)(\beta).

Theo định nghĩa, góc giữa hai mặt phẳng (α)(\alpha) và (β)(\beta) bằng góc giữa hai đường thẳng lần lượt vuông góc với hai mặt phẳng đó. Mà giá của n⃗\vec{n} vuông góc với (α)(\alpha), giá của n′⃗\vec{n'} vuông góc với (β)(\beta).

Vậy góc giữa hai mặt phẳng (α)(\alpha), (β)(\beta) bằng góc giữa hai giá của hai vectơ pháp tuyến n⃗\vec{n} và n′⃗\vec{n'} (cả hai góc đều nhận giá trị trong khoảng [0∘;90∘][0^\circ;90^\circ]).

Do đó nếu gọi φ\varphi là góc giữa hai mặt phẳng thì:
cos⁡φ=∣cos⁡(n⃗,n′⃗)∣=∣n⃗⋅n′⃗∣∣n⃗∣ ∣n′⃗∣=∣AA′+BB′+CC′∣A2+B2+C2 A′2+B′2+C′2.\cos\varphi=|\cos(\vec{n},\vec{n'})|=\dfrac{|\vec{n}\cdot\vec{n'}|}{|\vec{n}|\,|\vec{n'}|}=\dfrac{|AA'+BB'+CC'|}{\sqrt{A^2+B^2+C^2}\,\sqrt{A'^2+B'^2+C'^2}}.

b) Điều kiện để hai mặt phẳng vuông góc

Hai mặt phẳng (α)(\alpha) và (β)(\beta) vuông góc với nhau khi và chỉ khi góc giữa chúng bằng 90∘90^\circ, tức là khi và chỉ khi hai giá của n⃗\vec{n} và n′⃗\vec{n'} vuông góc với nhau, nghĩa là:
n⃗⊥n′⃗  ⟺  n⃗⋅n′⃗=0.\vec{n}\perp\vec{n'} \iff \vec{n}\cdot\vec{n'}=0.

Diễn đạt theo tọa độ:
(α)⊥(β)  ⟺  AA′+BB′+CC′=0.(\alpha)\perp(\beta)\iff AA'+BB'+CC'=0.

Đáp số

Góc giữa hai mặt phẳng (α),(β)(\alpha),(\beta) bằng góc giữa hai giá của n⃗,n′⃗\vec{n},\vec{n'}; cos⁡φ=∣AA′+BB′+CC′∣A2+B2+C2A′2+B′2+C′2\cos\varphi=\dfrac{|AA'+BB'+CC'|}{\sqrt{A^2+B^2+C^2}\sqrt{A'^2+B'^2+C'^2}}(α)⊥(β)  ⟺  n⃗⋅n′⃗=0  ⟺  AA′+BB′+CC′=0(\alpha)\perp(\beta)\iff\vec{n}\cdot\vec{n'}=0\iff AA'+BB'+CC'=0

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.