Sách giáo khoa Toán 12 Tập hai

Giải Luyện tập 3 trang 31 SGK Toán 12

Bài 14. Phương trình mặt phẳng   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong không gian OxyzOxyz, cho ba điểm không thẳng hàng A(1;−2;1)A(1; -2; 1), B(−2;1;0)B(-2; 1; 0), C(−2;3;2)C(-2; 3; 2). Hãy chỉ ra một vectơ pháp tuyến của mặt phẳng (ABC)(ABC).

Lời giải

Vì AA, BB, CC là ba điểm không thẳng hàng nên mặt phẳng (ABC)(ABC) hoàn toàn xác định. Một vectơ pháp tuyến của (ABC)(ABC) là tích có hướng của hai vectơ AB→\overrightarrow{AB} và AC→\overrightarrow{AC}.

Bước 1. Tìm hai vectơ chỉ phương của mặt phẳng.

Ta có:
AB→=(−2−1; 1−(−2); 0−1)=(−3; 3; −1),\overrightarrow{AB} = (-2-1;\ 1-(-2);\ 0-1) = (-3;\ 3;\ -1),
AC→=(−2−1; 3−(−2); 2−1)=(−3; 5; 1).\overrightarrow{AC} = (-2-1;\ 3-(-2);\ 2-1) = (-3;\ 5;\ 1).

Hai vectơ này cùng nằm trong mặt phẳng (ABC)(ABC) và không cùng phương (vì AA, BB, CC không thẳng hàng).

Bước 2. Tính tích có hướng n⃗=AB→∧AC→\vec{n} = \overrightarrow{AB} \wedge \overrightarrow{AC}.

n⃗=(∣3−151∣; ∣−1−31−3∣; ∣−33−35∣).\vec{n} = \left( \begin{vmatrix} 3 & -1 \\ 5 & 1 \end{vmatrix};\ \begin{vmatrix} -1 & -3 \\ 1 & -3 \end{vmatrix};\ \begin{vmatrix} -3 & 3 \\ -3 & 5 \end{vmatrix} \right).

Tính từng thành phần:
- Thành phần thứ nhất: 3⋅1−(−1)⋅5=3+5=83\cdot 1 - (-1)\cdot 5 = 3 + 5 = 8;
- Thành phần thứ hai: (−1)⋅(−3)−(−3)⋅1=3+3=6(-1)\cdot(-3) - (-3)\cdot 1 = 3 + 3 = 6;
- Thành phần thứ ba: (−3)⋅5−3⋅(−3)=−15+9=−6(-3)\cdot 5 - 3\cdot(-3) = -15 + 9 = -6.

Do đó n⃗=(8; 6; −6)\vec{n} = (8;\ 6;\ -6).

Bước 3. Rút gọn.

Chia cả ba tọa độ cho 22, ta được một vectơ pháp tuyến gọn hơn:
n⃗=(4; 3; −3).\vec{n} = (4;\ 3;\ -3).

Kiểm tra: n⃗⋅AB→=4⋅(−3)+3⋅3+(−3)⋅(−1)=−12+9+3=0\vec{n}\cdot\overrightarrow{AB} = 4\cdot(-3) + 3\cdot 3 + (-3)\cdot(-1) = -12 + 9 + 3 = 0 và n⃗⋅AC→=4⋅(−3)+3⋅5+(−3)⋅1=−12+15−3=0\vec{n}\cdot\overrightarrow{AC} = 4\cdot(-3) + 3\cdot 5 + (-3)\cdot 1 = -12 + 15 - 3 = 0. Vậy n⃗\vec{n} vuông góc với cả AB→\overrightarrow{AB} và AC→\overrightarrow{AC}, nên n⃗\vec{n} là một vectơ pháp tuyến của (ABC)(ABC).

Vậy một vectơ pháp tuyến của mặt phẳng (ABC)(ABC) là n⃗=(4; 3; −3)\vec{n} = (4;\ 3;\ -3) (hoặc (8; 6; −6)(8;\ 6;\ -6)).

Đáp số

n⃗=(4; 3; −3)\vec{n} = (4;\ 3;\ -3)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.