Sách giáo khoa Toán 12 Tập hai

Giải Bài 4.17 trang 26 SGK Toán 12

Bài tập cuối Chương IV   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tính thể tích của khối tròn xoay sinh ra khi quay hình phẳng giới hạn bởi các đường sau xung quanh trục OxOx: y=2x−x2y = 2x - x^2, y=0y = 0, x=0x = 0, x=2x = 2.

Lời giải

Nhận xét. Trên đoạn [0;2][0;2], ta có y=2x−x2=x(2−x)≥0y = 2x - x^2 = x(2-x) \ge 0, và các đường y=0y=0, x=0x=0, x=2x=2 giới hạn hình phẳng nằm phía trên trục OxOx.

Áp dụng công thức thể tích khối tròn xoay. Khi quay hình phẳng giới hạn bởi đồ thị y=f(x)y=f(x), trục OxOx và hai đường thẳng x=ax=a, x=bx=b quanh trục OxOx, thể tích khối tròn xoay là:
V=π∫ab[f(x)]2 dx.V = \pi \int_{a}^{b} \big[f(x)\big]^2\,dx.

Với f(x)=2x−x2f(x) = 2x - x^2, a=0a = 0, b=2b = 2:
V=π∫02(2x−x2)2 dx.V = \pi \int_{0}^{2} \big(2x - x^2\big)^2\,dx.

Khai triển biểu thức dưới dấu tích phân.
(2x−x2)2=4x2−4x3+x4.\big(2x - x^2\big)^2 = 4x^2 - 4x^3 + x^4.

Tính tích phân.
V=π∫02(4x2−4x3+x4) dx=π[4x33−x4+x55]02.V = \pi \int_{0}^{2} \big(4x^2 - 4x^3 + x^4\big)\,dx = \pi \left[\frac{4x^3}{3} - x^4 + \frac{x^5}{5}\right]_{0}^{2}.

Thay cận x=2x = 2:
4⋅233−24+255=323−16+325.\frac{4\cdot 2^3}{3} - 2^4 + \frac{2^5}{5} = \frac{32}{3} - 16 + \frac{32}{5}.

Quy đồng mẫu số 1515:
=16015−24015+9615=1615.= \frac{160}{15} - \frac{240}{15} + \frac{96}{15} = \frac{16}{15}.

Kết luận.
V=16π15 (đơn vị thể tích)≈3,35.V = \frac{16\pi}{15} \ (\text{đơn vị thể tích}) \approx 3{,}35.

Kiểm tra lại. Hàm dưới dấu tích phân 4x2−4x3+x4≥04x^2 - 4x^3 + x^4 \ge 0 nên V>0V > 0 (hợp lý); tính lại 323+325=160+9615=25615≈17,07\frac{32}{3} + \frac{32}{5} = \frac{160+96}{15} = \frac{256}{15} \approx 17{,}07, trừ 1616 được 1615\frac{16}{15} — khớp.

Đáp số

V=16π15≈3,35V = \dfrac{16\pi}{15} \approx 3,35 (đơn vị thể tích)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.