Sách giáo khoa Toán 12 Tập hai

Giải Luyện tập 1 trang 5 SGK Toán 12

Bài 11. Nguyên hàm   Đã kiểm

Đề bài

Hàm số nào dưới đây là một nguyên hàm của hàm số f(x)=x+1xf(x)=x+\dfrac{1}{x} trên khoảng (0;+∞)(0;+\infty)?
F(x)=12x2+ln⁡x;G(x)=x22−ln⁡x.F(x)=\dfrac{1}{2}x^2+\ln x;\quad G(x)=\dfrac{x^2}{2}-\ln x.

Lời giải

Nhắc lại lý thuyết: Hàm số F(x)F(x) được gọi là một nguyên hàm của f(x)f(x) trên khoảng KK nếu F′(x)=f(x)F'(x)=f(x) với mọi x∈Kx\in K.

Để xác định hàm số nào là nguyên hàm của f(x)=x+1xf(x)=x+\dfrac{1}{x} trên (0;+∞)(0;+\infty), ta tính đạo hàm của từng hàm số rồi so sánh với f(x)f(x).

Xét F(x)=12x2+ln⁡xF(x)=\dfrac{1}{2}x^2+\ln x:

Trên khoảng (0;+∞)(0;+\infty) ta có:
F′(x)=(12x2)′+(ln⁡x)′=12⋅2x+1x=x+1x=f(x).F'(x)=\left(\dfrac{1}{2}x^2\right)'+(\ln x)'=\dfrac{1}{2}\cdot 2x+\dfrac{1}{x}=x+\dfrac{1}{x}=f(x).

Vì F′(x)=f(x)F'(x)=f(x) với mọi x∈(0;+∞)x\in(0;+\infty) nên F(x)=12x2+ln⁡xF(x)=\dfrac{1}{2}x^2+\ln x là một nguyên hàm của f(x)f(x) trên khoảng (0;+∞)(0;+\infty).

Xét G(x)=x22−ln⁡xG(x)=\dfrac{x^2}{2}-\ln x:

Trên khoảng (0;+∞)(0;+\infty) ta có:
G′(x)=(x22)′−(ln⁡x)′=x−1x.G'(x)=\left(\dfrac{x^2}{2}\right)'-(\ln x)'=x-\dfrac{1}{x}.

Vì G′(x)=x−1x≠x+1x=f(x)G'(x)=x-\dfrac{1}{x}\neq x+\dfrac{1}{x}=f(x) nên G(x)=x22−ln⁡xG(x)=\dfrac{x^2}{2}-\ln x không phải là nguyên hàm của f(x)f(x) trên khoảng (0;+∞)(0;+\infty).

Kết luận: Hàm số F(x)=12x2+ln⁡xF(x)=\dfrac{1}{2}x^2+\ln x là một nguyên hàm của f(x)=x+1xf(x)=x+\dfrac{1}{x} trên khoảng (0;+∞)(0;+\infty).

Đáp số

F(x)=12x2+ln⁡xF(x)=\dfrac{1}{2}x^2+\ln x là một nguyên hàm của f(x)f(x) trên (0;+∞)(0;+\infty); G(x)G(x) thì không.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.