Giải Hoạt động 3 trang 62 SGK Toán 12
Đề bài
Hình thành khái niệm toạ độ của vectơ trong không gian
Trong không gian , cho vectơ tuỳ ý (H.2.41). Lấy điểm sao cho và giải thích vì sao có bộ ba số sao cho .
Hình 2.41: Hệ toạ độ với các vectơ đơn vị tại gốc . Vectơ (màu xanh) xuất phát từ vùng trên và điểm nằm ở đầu vectơ , hướng chung về phía trục .
Lời giải
Giải thích sự tồn tại của bộ ba số :
Lấy điểm sao cho .
Bước 1 — Chiếu xuống mặt phẳng toạ độ .
Gọi là hình chiếu vuông góc của điểm trên mặt phẳng . Theo quy tắc ba điểm, ta có:
Bước 2 — Phân tích theo và .
Điểm nằm trong mặt phẳng . Trong mặt phẳng này, hai vectơ đơn vị (trên trục ) và (trên trục ) không cùng phương, nên chúng lập thành một cơ sở. Do đó tồn tại hai số , để:
Bước 3 — Phân tích theo .
Vì là hình chiếu của trên nên đường thẳng vuông góc với mặt phẳng , tức là cùng phương với vectơ đơn vị (trên trục ). Vậy tồn tại số để:
Bước 4 — Kết luận.
Thay vào đẳng thức ở Bước 1:
Như vậy, với mọi vectơ trong không gian , luôn tồn tại bộ ba số sao cho . Hơn nữa, do đôi một vuông góc (không đồng phẳng) nên cách phân tích này là duy nhất. Bộ ba được gọi là toạ độ của vectơ đối với hệ toạ độ . (đpcm)
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.