Bài 6. Vectơ trong không gian Đã kiểm chéo
Đề bài
Hình thành khái niệm tổng của hai vectơ trong không gian
Trong không gian, cho hai vectơ và không cùng phương. Lấy điểm và vẽ các vectơ , . Lấy điểm khác và vẽ các vectơ , (H.2.10).
a) Giải thích vì sao và .
b) Giải thích vì sao là hình bình hành, từ đó suy ra .
Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở
trang 49 ·
mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời): Hình 2.10: Hình gồm hai hình bình hành ghép trong không gian. Ở dưới là bốn điểm A, A', B', B (với A dưới trái, A' dưới phải, B' phải, B ở giữa) tạo hình bình hành ABB'A'. Phía trên có các điểm C, C'. Vectơ (màu đỏ) hướng theo AB và A'B'; vectơ (màu xanh) hướng theo BC và B'C'. Các đoạn AB, A'B' song song và bằng nhau (bằng ); BC, B'C' song song và bằng nhau (bằng ). Đường chéo AC và A'C' được vẽ nét đứt màu đỏ và xanh. Có chú thích: Bốn điểm A, B, A', B' đồng phẳng và tứ giác ABB'A' là hình bình hành.
Lời giải
a) Giải thích vì sao và .
Theo cách dựng, ta có và , do đó:
Hai vectơ bằng nhau, nên biến đổi tương đương:
Gọn hơn: từ ta có .
Vậy (tức tứ giác là hình bình hành vì có ).
Hoàn toàn tương tự, do nên , suy ra tứ giác là hình bình hành và:
b) Giải thích vì sao là hình bình hành, suy ra .
Từ kết quả câu a):
Suy ra:
Hai vectơ và bằng nhau nên hai đoạn và song song và bằng nhau. Do đó tứ giác có một cặp cạnh đối song song và bằng nhau, nên là hình bình hành.
Trong hình bình hành , cặp cạnh đối còn lại cũng song song và bằng nhau, nghĩa là và , hai vectơ cùng hướng, nên:
Nhận xét: kết quả này cho thấy vectơ tổng không phụ thuộc vào vị trí điểm đầu , nên tổng được xác định duy nhất.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.