Sách giáo khoa Toán 12 Tập một

Giải Bài 1.27 trang 41 SGK Toán 12

Bài tập cuối chương I   Đã kiểm chéo

Đề bài

Giả sử chi phí (tính bằng trăm nghìn đồng) để sản xuất xx đơn vị hàng hoá nào đó là:
C(x)=23 000+50x−0,5x2+0,00175x3C(x) = 23\,000 + 50x - 0,5x^2 + 0,00175x^3.

a) Tìm hàm chi phí biên.

b) Tìm C′(100)C'(100) và giải thích ý nghĩa của nó.

c) So sánh C′(100)C'(100) với chi phí sản xuất đơn vị hàng hoá thứ 101.

Lời giải

a) Tìm hàm chi phí biên.

Hàm chi phí biên là đạo hàm của hàm chi phí C(x)C(x).

Ta có:
C′(x)=(23 000+50x−0,5x2+0,00175x3)′C'(x) = \left(23\,000 + 50x - 0{,}5x^2 + 0{,}00175x^3\right)'
C′(x)=50−x+3⋅0,00175x2=50−x+0,00525x2.C'(x) = 50 - x + 3 \cdot 0{,}00175x^2 = 50 - x + 0{,}00525x^2.

Vậy hàm chi phí biên là C′(x)=0,00525x2−x+50C'(x) = 0{,}00525x^2 - x + 50 (trăm nghìn đồng).

b) Tìm C′(100)C'(100) và giải thích ý nghĩa.

Thay x=100x = 100 vào hàm chi phí biên:
C′(100)=0,00525⋅1002−100+50=0,00525⋅10 000−100+50C'(100) = 0{,}00525 \cdot 100^2 - 100 + 50 = 0{,}00525 \cdot 10\,000 - 100 + 50
C′(100)=52,5−100+50=2,5 (trăm nghìn đồng).C'(100) = 52{,}5 - 100 + 50 = 2{,}5 \ (\text{trăm nghìn đồng}).

Ý nghĩa: Khi đã sản xuất 100100 đơn vị hàng hoá, chi phí biên C′(100)=2,5C'(100) = 2{,}5 trăm nghìn đồng cho biết chi phí (xấp xỉ) để sản xuất thêm một đơn vị hàng hoá tiếp theo (đơn vị thứ 101101) là khoảng 2,52{,}5 trăm nghìn đồng (=250 000= 250\,000 đồng).

c) So sánh C′(100)C'(100) với chi phí sản xuất đơn vị hàng hoá thứ 101.

Chi phí sản xuất đơn vị hàng hoá thứ 101101 chính là phần chi phí tăng thêm khi sản lượng tăng từ 100100 lên 101101 đơn vị, tức là C(101)−C(100)C(101) - C(100).

Tính C(100)C(100):
C(100)=23 000+50⋅100−0,5⋅1002+0,00175⋅1003C(100) = 23\,000 + 50 \cdot 100 - 0{,}5 \cdot 100^2 + 0{,}00175 \cdot 100^3
=23 000+5 000−5 000+1 750=24 750.= 23\,000 + 5\,000 - 5\,000 + 1\,750 = 24\,750.

Tính C(101)C(101):
C(101)=23 000+50⋅101−0,5⋅1012+0,00175⋅1013C(101) = 23\,000 + 50 \cdot 101 - 0{,}5 \cdot 101^2 + 0{,}00175 \cdot 101^3
=23 000+5 050−0,5⋅10 201+0,00175⋅1 030 301= 23\,000 + 5\,050 - 0{,}5 \cdot 10\,201 + 0{,}00175 \cdot 1\,030\,301
=23 000+5 050−5 100,5+1 803,02675=24 752,52675.= 23\,000 + 5\,050 - 5\,100{,}5 + 1\,803{,}02675 = 24\,752{,}52675.

Do đó chi phí sản xuất đơn vị thứ 101101 là:
C(101)−C(100)=24 752,52675−24 750=2,52675≈2,53 (trăm nghìn đồng).C(101) - C(100) = 24\,752{,}52675 - 24\,750 = 2{,}52675 \approx 2{,}53 \ (\text{trăm nghìn đồng}).

So sánh: Ta thấy C′(100)=2,5C'(100) = 2{,}5 trăm nghìn đồng rất gần với chi phí thực tế để sản xuất đơn vị thứ 101101 là C(101)−C(100)≈2,53C(101) - C(100) \approx 2{,}53 trăm nghìn đồng. Điều này minh hoạ ý nghĩa của chi phí biên: C′(100)C'(100) là giá trị xấp xỉ tốt cho chi phí sản xuất thêm đơn vị hàng hoá tiếp theo.

Đáp số

C′(x)=0,00525x2−x+50C'(x) = 0{,}00525x^2 - x + 50 (trăm nghìn đồng)C′(100)=2,5C'(100) = 2{,}5 trăm nghìn đồng; là chi phí xấp xỉ để sản xuất thêm đơn vị thứ 101C(101)−C(100)≈2,53C(101) - C(100) \approx 2{,}53 trăm nghìn đồng, xấp xỉ bằng C′(100)=2,5C'(100) = 2{,}5

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.