Sách giáo khoa Toán 12 Tập một

Giải Hoạt động 3 trang 23 SGK Toán 12

Bài 3. Đường tiệm cận của đồ thị hàm số   Đã kiểm

Đề bài

Nhận biết đường tiệm cận xiên
Cho hàm số y=f(x)=x−1+2x+1y = f(x) = x - 1 + \dfrac{2}{x+1} có đồ thị (C)(C) và đường thẳng y=x−1y = x - 1 như Hình 1.24.

a) Với x>−1x > -1, xét điểm M(x;f(x))M(x; f(x)) thuộc (C)(C). Gọi HH là hình chiếu vuông góc của MM trên đường thẳng y=x−1y = x - 1. Có nhận xét gì về khoảng cách MHMH khi x→+∞x \to +\infty?

b) Chứng tỏ rằng lim⁡x→+∞[f(x)−(x−1)]=0\lim\limits_{x \to +\infty} \left[ f(x) - (x-1) \right] = 0. Tính chất này thể hiện trên Hình 1.24 như thế nào?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 23 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 1.24: Đồ thị (C) của hàm số y=f(x)=x−1+2x+1y = f(x) = x - 1 + \dfrac{2}{x+1} gồm hai nhánh, có đường tiệm cận đứng x=−1x = -1 (đường nét đứt thẳng đứng) và đường thẳng tiệm cận xiên y=x−1y = x - 1 (đường thẳng đi qua gốc lệch, cắt trục tung tại −1-1). Điểm MM nằm trên nhánh phải của đồ thị, HH là hình chiếu vuông góc của MM trên đường thẳng y=x−1y = x - 1; khi x→+∞x \to +\infty nhánh đồ thị tiến sát đường thẳng y=x−1y = x - 1.

Lời giải

a) Điểm M(x; f(x)) thuộc (C) với x > -1. Viết đường thẳng dạng x - y - 1 = 0. Khoảng cách từ M đến đường thẳng chính là MH (hình chiếu vuông góc):

MH = |x - f(x) - 1| / √(1² + (-1)²).

Ta có: x - f(x) - 1 = x - (x - 1 + 2/(x+1)) - 1 = -2/(x+1).

Vì x > -1 nên x + 1 > 0, do đó:
MH = |−2/(x+1)| / √2 = 2/[(x+1)√2] = √2/(x+1).

Khi x → +∞ thì √2/(x+1) → 0, suy ra MH → 0.

Nhận xét: Khoảng cách MH dần về 0 khi x → +∞, nghĩa là điểm M trên đồ thị (C) ngày càng tiến sát đường thẳng y = x - 1.

b) Ta có: f(x) - (x - 1) = (x - 1 + 2/(x+1)) - (x - 1) = 2/(x+1).

Do đó: lim_{x→+∞} [f(x) - (x-1)] = lim_{x→+∞} 2/(x+1) = 0 (đpcm).

Thể hiện trên Hình 1.24: Hiệu tung độ giữa điểm trên (C) và điểm cùng hoành độ trên đường thẳng y = x - 1 dần về 0, nên nhánh phải của đồ thị (C) tiến sát (áp sát) đường thẳng y = x - 1 mà không cắt nó. Đường thẳng y = x - 1 được gọi là đường tiệm cận xiên của đồ thị (C).

Đáp số

a) MH = √2/(x+1) → 0 khi x → +∞ (đồ thị tiến sát đường thẳng y = x - 1)b) lim_{x→+∞}[f(x)-(x-1)] = lim_{x→+∞} 2/(x+1) = 0; y = x - 1 là tiệm cận xiên của (C)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.