Sách giáo khoa Toán 12 Tập một

Giải Vận dụng trang 18 SGK Toán 12

Bài 2. Giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của hàm số   Đã kiểm

Đề bài

Giả sử sự lây lan của một loại virus ở một địa phương có thể được mô hình hoá bằng hàm số N(t)=−t3+12t2N(t) = -t^3 + 12t^2, 0≤t≤120 \le t \le 12, trong đó NN là số người bị nhiễm bệnh (tính bằng trăm người) và tt là thời gian (tuần).

a) Hãy ước tính số người tối đa bị nhiễm bệnh ở địa phương đó.

b) Đạo hàm N′(t)N'(t) biểu thị tốc độ lây lan của virus (còn gọi là tốc độ truyền bệnh). Hỏi virus sẽ lây lan nhanh nhất khi nào?

Lời giải

a) Số người tối đa bị nhiễm bệnh

Xét N(t)=−t3+12t2N(t) = -t^3 + 12t^2 trên [0;12][0;12].

Đạo hàm: N′(t)=−3t2+24t=−3t(t−8)N'(t) = -3t^2 + 24t = -3t(t-8).

N′(t)=0⇔t=0N'(t) = 0 \Leftrightarrow t = 0 hoặc t=8t = 8 (đều thuộc [0;12][0;12]).

Tính giá trị tại các điểm tới hạn và hai đầu mút:
- N(0)=0N(0) = 0
- N(8)=−512+768=256N(8) = -512 + 768 = 256
- N(12)=−1728+1728=0N(12) = -1728 + 1728 = 0

Vậy max⁡[0;12]N(t)=N(8)=256\max\limits_{[0;12]} N(t) = N(8) = 256 (trăm người).

Số người tối đa bị nhiễm bệnh là 256256 trăm người =25 600= 25\,600 người, đạt được ở tuần thứ 88.

b) Virus lây lan nhanh nhất khi nào?

Tốc độ lây lan là g(t)=N′(t)=−3t2+24tg(t) = N'(t) = -3t^2 + 24t trên [0;12][0;12]. Cần tìm giá trị lớn nhất của g(t)g(t).

g′(t)=N′′(t)=−6t+24g'(t) = N''(t) = -6t + 24; g′(t)=0⇔t=4∈[0;12]g'(t) = 0 \Leftrightarrow t = 4 \in [0;12].

Tính giá trị:
- g(0)=0g(0) = 0
- g(4)=−48+96=48g(4) = -48 + 96 = 48
- g(12)=−432+288=−144g(12) = -432 + 288 = -144

Vậy max⁡[0;12]g(t)=g(4)=48\max\limits_{[0;12]} g(t) = g(4) = 48 (trăm người/tuần) =4 800= 4\,800 người/tuần.

Virus lây lan nhanh nhất ở tuần thứ 44.

Đáp số

Số người tối đa bị nhiễm bệnh: 256 trăm người = 25 600 người, đạt được ở tuần thứ 8 (t = 8)Virus lây lan nhanh nhất tại t = 4 (tuần thứ 4), với tốc độ lây lan lớn nhất là 48 trăm người/tuần = 4 800 người/tuần

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.