Sách giáo khoa Toán 12 Tập một

Giải Hoạt động 2 trang 17 SGK Toán 12

Bài 2. Giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của hàm số   Đã kiểm

Đề bài

Hình thành các bước tìm giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của hàm số trên một đoạn
Xét hàm số y=f(x)=x3−2x2+1y=f(x)=x^3-2x^2+1 trên đoạn [−1;2][-1;2], với đồ thị như Hình 1.16.

a) Tìm giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của hàm số trên đoạn [−1;2][-1;2].

b) Tính đạo hàm f′(x)f'(x) và tìm các điểm x∈(−1;2)x \in (-1; 2) mà f′(x)=0f'(x) = 0.

c) Tính giá trị của hàm số tại hai đầu mút của đoạn [−1;2][-1; 2] và tại các điểm xx đã tìm ở câu b. So sánh số nhỏ nhất trong các giá trị này với min⁡[−1;2]f(x)\min\limits_{[-1;2]} f(x), số lớn nhất trong các giá trị này với max⁡[−1;2]f(x)\max\limits_{[-1;2]} f(x).

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 17 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 1.16: Đồ thị hàm số y=f(x)=x3−2x2+1y=f(x)=x^3-2x^2+1 trên đoạn [−1;2][-1;2] trong hệ trục toạ độ Oxy. Đồ thị đi qua điểm (−1;−2)(-1;-2) (giá trị nhỏ nhất, tại đầu mút trái), đạt cực đại tại (0;1)(0;1), giảm xuống cực tiểu quãng x=1x=1 với giá trị gần 00, rồi tăng lên đến (2;1)(2;1) (đầu mút phải). Các đường nét đứt biểu thị các mức y=1y=1, y=−2y=-2 và các điểm x=−1x=-1, x=2x=2.

Lời giải

a) Tìm GTLN và GTNN từ đồ thị

Quan sát đồ thị Hình 1.16 trên đoạn [−1;2][-1;2]:

- Điểm thấp nhất của đồ thị là (−1;−2)(-1;-2), nên min⁡[−1;2]f(x)=−2\min\limits_{[-1;2]} f(x) = -2, đạt tại x=−1x=-1.
- Điểm cao nhất của đồ thị có tung độ bằng 11 (tại x=0x=0 và x=2x=2), nên max⁡[−1;2]f(x)=1\max\limits_{[-1;2]} f(x) = 1, đạt tại x=0x=0 và x=2x=2.

b) Tính đạo hàm và tìm điểm f′(x)=0f'(x)=0 trong khoảng (−1;2)(-1;2)

Ta có:
f′(x)=3x2−4x=x(3x−4).f'(x) = 3x^2 - 4x = x(3x-4).

Cho f′(x)=0f'(x)=0:
x(3x−4)=0⇔x=0 hoặc x=43.x(3x-4)=0 \Leftrightarrow x=0 \ \text{hoặc}\ x=\dfrac{4}{3}.

Cả hai giá trị x=0x=0 và x=43x=\dfrac{4}{3} đều thuộc khoảng (−1;2)(-1;2).

c) Tính giá trị tại hai đầu mút và tại các điểm ở câu b, rồi so sánh

Giá trị tại hai đầu mút:
f(−1)=(−1)3−2(−1)2+1=−1−2+1=−2,f(-1) = (-1)^3 - 2(-1)^2 + 1 = -1 - 2 + 1 = -2,
f(2)=23−2⋅22+1=8−8+1=1.f(2) = 2^3 - 2\cdot 2^2 + 1 = 8 - 8 + 1 = 1.

Giá trị tại các điểm f′(x)=0f'(x)=0:
f(0)=0−0+1=1,f(0) = 0 - 0 + 1 = 1,
f(43)=(43)3−2(43)2+1=6427−329+1=64−96+2727=−527≈−0,19.f\left(\dfrac{4}{3}\right) = \left(\dfrac{4}{3}\right)^3 - 2\left(\dfrac{4}{3}\right)^2 + 1 = \dfrac{64}{27} - \dfrac{32}{9} + 1 = \dfrac{64 - 96 + 27}{27} = -\dfrac{5}{27} \approx -0{,}19.

Bốn giá trị thu được là: f(−1)=−2f(-1)=-2, f(0)=1f(0)=1, f(43)=−527f\left(\dfrac{4}{3}\right)=-\dfrac{5}{27}, f(2)=1f(2)=1.

- Số nhỏ nhất trong các giá trị này là −2-2, đúng bằng min⁡[−1;2]f(x)=−2\min\limits_{[-1;2]} f(x) = -2.
- Số lớn nhất trong các giá trị này là 11, đúng bằng max⁡[−1;2]f(x)=1\max\limits_{[-1;2]} f(x) = 1.

Kết luận (các bước tìm GTLN, GTNN trên đoạn [a;b][a;b]):
1. Tính f′(x)f'(x) và tìm các điểm x1,x2,…x_1, x_2, \dots thuộc (a;b)(a;b) mà f′(x)=0f'(x)=0 hoặc f′(x)f'(x) không xác định.
2. Tính các giá trị f(a), f(x1), f(x2),…, f(b)f(a),\ f(x_1),\ f(x_2),\dots,\ f(b).
3. Số lớn nhất trong các giá trị đó là max⁡[a;b]f(x)\max\limits_{[a;b]} f(x); số nhỏ nhất là min⁡[a;b]f(x)\min\limits_{[a;b]} f(x).

Đáp số

a) min⁡[−1;2]f(x)=−2\min\limits_{[-1;2]} f(x)=-2 (tại x=−1x=-1); max⁡[−1;2]f(x)=1\max\limits_{[-1;2]} f(x)=1 (tại x=0x=0 và x=2x=2)b) f′(x)=3x2−4xf'(x)=3x^2-4x; f′(x)=0⇔x=0f'(x)=0 \Leftrightarrow x=0 hoặc x=43x=\dfrac{4}{3}c) f(−1)=−2f(-1)=-2; f(0)=1f(0)=1; f(43)=−527≈−0,19f\left(\dfrac{4}{3}\right)=-\dfrac{5}{27}\approx-0,19; f(2)=1f(2)=1. Số nhỏ nhất −2-2 bằng GTNN; số lớn nhất 11 bằng GTLN

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.