Sách giáo khoa Toán 11 Tập hai

Giải Bài 33 trang 109 SGK Toán 11

Bài tập cuối chương   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho hình lăng trụ tam giác đều ABC.A′B′C′ABC.A'B'C' có AB=aAB = a, AA′=a2AA' = a\sqrt{2}. Gọi MM, NN lần lượt là trung điểm của các cạnh BB′BB' và CC′CC'. Mặt phẳng (A′MN)(A'MN) cắt đường thẳng ABAB, ACAC tương ứng tại HH và KK.

a) Chứng minh rằng MN∥HKMN \parallel HK.

b) Tính theo aa thể tích khối chóp A′.AHKA'.AHK.

Lời giải

## a) Chứng minh MN∥HKMN \parallel HK

Vì ABC.A′B′C′ABC.A'B'C' là lăng trụ tam giác đều nên các cạnh bên BB′BB', CC′CC' song song và bằng nhau.

Do MM, NN lần lượt là trung điểm của BB′BB' và CC′CC' nên BM∥CNBM \parallel CN và BM=CN=a22BM = CN = \dfrac{a\sqrt{2}}{2}. Suy ra BMNCBMNC là hình bình hành, do đó:
MN∥BC.MN \parallel BC.

Mà BC⊂(ABC)BC \subset (ABC) và MN⊄(ABC)MN \not\subset (ABC), nên MN∥(ABC)MN \parallel (ABC).

Xét hai mặt phẳng (A′MN)(A'MN) và (ABC)(ABC):
- MN⊂(A′MN)MN \subset (A'MN) và MN∥(ABC)MN \parallel (ABC);
- (A′MN)∩(ABC)=HK(A'MN) \cap (ABC) = HK (vì H∈ABH \in AB, K∈ACK \in AC là các giao điểm).

Theo tính chất giao tuyến: nếu một mặt phẳng chứa đường thẳng MNMN song song với mặt phẳng (ABC)(ABC) thì giao tuyến HKHK của (A′MN)(A'MN) với (ABC)(ABC) song song với MNMN.
⇒MN∥HK.(đpcm)\Rightarrow MN \parallel HK. \quad (\text{đpcm})

##

b) Tính thể tích khối chóp A′.AHKA'.AHK

Xác định HH: H=A′M∩ABH = A'M \cap AB, xét trong mặt phẳng (ABB′A′)(ABB'A').

Vì BM∥AA′BM \parallel AA' (cùng là cạnh bên của lăng trụ) và BM=12AA′BM = \dfrac{1}{2}AA', xét đường thẳng A′MA'M cắt ABAB tại HH. Hai tam giác đồng dạng cho:
HBHA=BMAA′=12.\frac{HB}{HA} = \frac{BM}{AA'} = \frac{1}{2}.

Vì BB nằm giữa AA và HH nên HA=AB+BHHA = AB + BH. Đặt BH=xBH = x, ta có HA=a+xHA = a + x và xa+x=12⇒2x=a+x⇒x=a\dfrac{x}{a+x} = \dfrac{1}{2} \Rightarrow 2x = a + x \Rightarrow x = a.

Vậy BH=aBH = a và AH=2aAH = 2a (tức BB là trung điểm của AHAH).

Tương tự: K=A′N∩ACK = A'N \cap AC cho CC là trung điểm của AKAK, nên AK=2aAK = 2a.

Diện tích tam giác AHKAHK: Góc HAK^=BAC^=60∘\widehat{HAK} = \widehat{BAC} = 60^\circ (góc của tam giác đều đáy). Do đó:
SAHK=12 AH⋅AK⋅sin⁡60∘=12⋅2a⋅2a⋅32=a23.S_{AHK} = \frac{1}{2}\,AH\cdot AK\cdot \sin 60^\circ = \frac{1}{2}\cdot 2a \cdot 2a \cdot \frac{\sqrt{3}}{2} = a^2\sqrt{3}.

Chiều cao khối chóp: Lăng trụ đứng nên AA′⊥(ABC)AA' \perp (ABC). Mà AA, HH, KK cùng thuộc (ABC)(ABC), nên AA′AA' là chiều cao của khối chóp A′.AHKA'.AHK hạ từ A′A' xuống mặt phẳng (AHK)(AHK):
d(A′,(AHK))=AA′=a2.d\big(A', (AHK)\big) = AA' = a\sqrt{2}.

Thể tích:
VA′.AHK=13 SAHK⋅AA′=13⋅a23⋅a2=a363.V_{A'.AHK} = \frac{1}{3}\, S_{AHK}\cdot AA' = \frac{1}{3}\cdot a^2\sqrt{3}\cdot a\sqrt{2} = \frac{a^3\sqrt{6}}{3}.

Vậy VA′.AHK=a363≈0,816 a3.V_{A'.AHK} = \dfrac{a^3\sqrt{6}}{3} \approx 0{,}816\,a^3.

Đáp số

đpcmV=a363≈0,82 a3V = \dfrac{a^3\sqrt{6}}{3} \approx 0{,}82\,a^3

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.