Giải Bài 22 trang 107 SGK Toán 11
Đề bài
Mùa xuân ở hội Lim (tỉnh Bắc Ninh) thường có trò chơi đu. Khi người chơi đu nhún cây đu sẽ đưa người chơi dao động qua lại quanh vị trí cân bằng. Giả sử khoảng cách (tính bằng mét) từ người chơi đu đến vị trí cân bằng được tính theo thời gian ( và được tính bằng giây) bởi hệ thức với , trong đó ta quy ước rằng khi vị trí cân bằng ở về phía sau lưng người chơi đu và trong trường hợp ngược lại.
a) Tìm các thời điểm trong vòng 2 giây đầu tiên mà người chơi đu ở xa vị trí cân bằng nhất.
b) Tìm các thời điểm trong vòng 2 giây đầu tiên mà người chơi đu cách vị trí cân bằng 2 m (tính chính xác đến 0,01 giây).
Hình minh hoạ trò chơi đu: người chơi đứng trên cây đu dao động theo một cung tròn quanh vị trí cân bằng (đường thẳng đứng đi qua đỉnh đu). Khoảng cách theo phương ngang từ người chơi đến vị trí cân bằng được kí hiệu là .
Lời giải
Khoảng cách từ người chơi đu đến vị trí cân bằng là với , trong đó . "Trong vòng 2 giây đầu tiên" nghĩa là .
a) Thời điểm người chơi ở xa vị trí cân bằng nhất
Vì và nên .
Người chơi ở xa vị trí cân bằng nhất khi , tức là
Suy ra
Xét điều kiện :
Vì nên hoặc .
- : (s).
- : (s).
Vậy trong 2 giây đầu, người chơi ở xa vị trí cân bằng nhất (cách m) tại các thời điểm s và s.
b) Thời điểm người chơi cách vị trí cân bằng 2 m
Ta cần :
Đặt . Khi thì nhận giá trị từ đến , tức là .
Giải trong đoạn (dùng máy tính):
*Với :* . Cả hai giá trị và đều thuộc .
*Với :* . Chỉ thuộc đoạn trên.
Từ suy ra . Thay các giá trị :
- : (s).
- : (s).
- : (s).
Cả ba giá trị đều thoả .
Vậy trong 2 giây đầu, người chơi cách vị trí cân bằng m tại các thời điểm s; s và s.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.