Sách giáo khoa Toán 11 Tập hai

Giải Vận dụng 1 trang 92 SGK Toán 11

Bài 32. Các quy tắc tính đạo hàm   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một vật chuyển động có phương trình s(t)=4cos⁡(2πt−π8)s(t) = 4\cos\left(2\pi t - \dfrac{\pi}{8}\right) (m), với tt là thời gian tính bằng giây. Tính vận tốc của vật khi t=5t = 5 giây (làm tròn kết quả đến chữ số thập phân thứ nhất).

Lời giải

Bước 1. Lập công thức vận tốc.
Vận tốc của vật tại thời điểm tt là đạo hàm của phương trình chuyển động:
v(t)=s′(t)=[4cos⁡(2πt−π8)]′.v(t) = s'(t) = \left[4\cos\left(2\pi t - \dfrac{\pi}{8}\right)\right]'.
Áp dụng quy tắc đạo hàm hàm hợp (cos⁡u)′=−sin⁡u⋅u′(\cos u)' = -\sin u \cdot u' với u=2πt−π8u = 2\pi t - \dfrac{\pi}{8}, ta có u′=2πu' = 2\pi. Do đó:
v(t)=4⋅(−sin⁡(2πt−π8))⋅2π=−8πsin⁡(2πt−π8) (m/s).v(t) = 4\cdot\left(-\sin\left(2\pi t - \dfrac{\pi}{8}\right)\right)\cdot 2\pi = -8\pi\sin\left(2\pi t - \dfrac{\pi}{8}\right)\ (\text{m/s}).

Bước 2. Thay t=5t = 5.
v(5)=−8πsin⁡(2π⋅5−π8)=−8πsin⁡(10π−π8).v(5) = -8\pi\sin\left(2\pi\cdot 5 - \dfrac{\pi}{8}\right) = -8\pi\sin\left(10\pi - \dfrac{\pi}{8}\right).
Vì sin⁡(10π−π8)=sin⁡(−π8)=−sin⁡π8\sin\left(10\pi - \dfrac{\pi}{8}\right) = \sin\left(-\dfrac{\pi}{8}\right) = -\sin\dfrac{\pi}{8} (do sin⁡\sin tuần hoàn chu kì 2π2\pi và là hàm lẻ), nên:
v(5)=−8π⋅(−sin⁡π8)=8πsin⁡π8.v(5) = -8\pi\cdot\left(-\sin\dfrac{\pi}{8}\right) = 8\pi\sin\dfrac{\pi}{8}.

Bước 3. Tính giá trị gần đúng.
v(5)=8πsin⁡π8≈8⋅3,14159⋅0,38268≈9,6 (m/s).v(5) = 8\pi\sin\dfrac{\pi}{8} \approx 8\cdot 3,14159\cdot 0,38268 \approx 9,6\ (\text{m/s}).

Vậy vận tốc của vật khi t=5t = 5 giây xấp xỉ 9,69,6 m/s.

Đáp số

v(5)=8πsin⁡π8≈9,6v(5) = 8\pi\sin\dfrac{\pi}{8} \approx 9,6 m/s

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.