Sách giáo khoa Toán 11 Tập một

Giải Bài 4.20 trang 87 SGK Toán 11

Bài 12. Đường thẳng và mặt phẳng song song   Đã kiểm chéo

Đề bài

Bạn Nam quan sát thấy dù cửa ra vào được mở ở vị trí nào thì mép trên của cửa luôn song song với một mặt phẳng cố định. Hãy cho biết đó là mặt phẳng nào và giải thích tại sao.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 87 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình minh hoạ một cánh cửa ra vào được vẽ ở ba vị trí mở khác nhau (đóng, mở hé, mở rộng hơn), xoay quanh trục bản lề thẳng đứng; mép trên của cánh cửa ở cả ba vị trí đều nằm ngang (song song với mặt sàn/mặt phẳng cố định phía trên khung cửa).

Lời giải

Đó là mặt phẳng sàn nhà (mặt phẳng nằm ngang chứa chân khung cửa).

Gọi cánh cửa là hình chữ nhật ABCDABCD, trong đó:
- ABAB là mép trên của cửa,
- DCDC là mép dưới của cửa (sát sàn nhà),
- ADAD là cạnh gắn với trục bản lề thẳng đứng.

Ta giải thích như sau:

Bước 1. Vì ABCDABCD là hình chữ nhật nên hai cạnh đối diện song song:
AB∥DC.AB \parallel DC.
Điều này luôn đúng dù cửa mở ở vị trí nào, vì khi quay cánh cửa vẫn là một hình chữ nhật cứng.

Bước 2. Khi cửa quay quanh trục bản lề thẳng đứng, mép dưới DCDC luôn quét trên sàn nhà, tức là đường thẳng DCDC luôn nằm trong mặt phẳng sàn nhà (P)(P).

Bước 3. Mép trên ABAB nằm phía trên, không thuộc mặt phẳng sàn (P)(P), nhưng lại song song với đường thẳng DCDC nằm trong (P)(P).

Theo dấu hiệu nhận biết đường thẳng song song với mặt phẳng: *nếu đường thẳng ABAB không nằm trong (P)(P) và song song với một đường thẳng DCDC nằm trong (P)(P) thì AB∥(P)AB \parallel (P).*

Do đó AB∥(P)AB \parallel (P), nghĩa là mép trên của cửa luôn song song với mặt phẳng sàn nhà, dù cửa được mở ở vị trí nào.

Đáp số

Mặt phẳng sàn nhà (mặt phẳng nằm ngang); vì mép trên song song với mép dưới của cửa, mà mép dưới luôn nằm trong mặt sàn nên mép trên song song với mặt sàn.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.