Sách giáo khoa Toán 11 Tập một

Giải Bài 4.16 trang 87 SGK Toán 11

Bài 12. Đường thẳng và mặt phẳng song song   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong không gian, cho hai đường thẳng phân biệt aa, bb và mặt phẳng (P)(P). Những mệnh đề nào sau đây là đúng?

a) Nếu aa và (P)(P) có điểm chung thì aa không song song với (P)(P).

b) Nếu aa và (P)(P) có điểm chung thì aa và (P)(P) cắt nhau.

c) Nếu aa song song với bb và bb nằm trong (P)(P) thì aa song song với (P)(P).

d) Nếu aa và bb song song với (P)(P) thì aa song song với bb.

Lời giải

Ta dựa vào ba vị trí tương đối giữa đường thẳng và mặt phẳng trong không gian:
- a∥(P)a \parallel (P): aa và (P)(P) không có điểm chung;
- aa cắt (P)(P): aa và (P)(P) có đúng một điểm chung;
- a⊂(P)a \subset (P): aa và (P)(P) có vô số điểm chung.

a) Nếu aa và (P)(P) có điểm chung thì aa không song song với (P)(P).

Theo định nghĩa, a∥(P)a \parallel (P) khi và chỉ khi aa và (P)(P) không có điểm chung. Vậy nếu aa và (P)(P) có điểm chung thì aa không thể song song với (P)(P).

⇒\Rightarrow Mệnh đề đúng.

b) Nếu aa và (P)(P) có điểm chung thì aa và (P)(P) cắt nhau.

Khi aa và (P)(P) có điểm chung, có thể xảy ra hai khả năng: aa cắt (P)(P) (đúng một điểm chung) hoặc a⊂(P)a \subset (P) (vô số điểm chung). Trường hợp aa nằm trong (P)(P) thì aa và (P)(P) có điểm chung nhưng không cắt nhau.

⇒\Rightarrow Mệnh đề sai.

c) Nếu aa song song với bb và bb nằm trong (P)(P) thì aa song song với (P)(P).

Từ a∥ba \parallel b và b⊂(P)b \subset (P) chỉ suy ra aa không cắt (P)(P); vẫn có thể xảy ra trường hợp a⊂(P)a \subset (P), khi đó aa không song song với (P)(P). Mệnh đề chỉ đúng khi có thêm điều kiện a⊄(P)a \not\subset (P).

⇒\Rightarrow Mệnh đề sai.

d) Nếu aa và bb song song với (P)(P) thì aa song song với bb.

Hai đường thẳng cùng song song với một mặt phẳng có thể song song với nhau, cắt nhau hoặc chéo nhau. Chẳng hạn, các đường thẳng nằm trên trần nhà đều song song với mặt sàn (P)(P), nhưng trong số đó có những cặp đường thẳng cắt nhau hoặc chéo nhau.

⇒\Rightarrow Mệnh đề sai.

Kết luận: Chỉ có mệnh đề a) đúng.

Đáp số

ĐúngSaiSaiSai

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.