Sách giáo khoa Toán 11 Tập một

Giải Bài 4.9 trang 82 SGK Toán 11

Bài 11. Hai đường thẳng song song   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong không gian, cho ba đường thẳng aa, bb, cc. Những mệnh đề nào sau đây là đúng?

a) Nếu aa và bb không cắt nhau thì aa và bb song song.

b) Nếu bb và cc chéo nhau thì bb và cc không cùng thuộc một mặt phẳng.

c) Nếu aa và bb cùng song song với cc thì aa song song với bb.

d) Nếu aa và bb cắt nhau, bb và cc cắt nhau thì aa và cc cắt nhau.

Lời giải

Ta xét lần lượt từng mệnh đề, dựa vào các vị trí tương đối của hai đường thẳng trong không gian (cắt nhau, song song, trùng nhau, chéo nhau).

a) *Nếu aa và bb không cắt nhau thì aa và bb song song.*

Trong không gian, hai đường thẳng không cắt nhau có thể song song nhưng cũng có thể chéo nhau (không cùng nằm trong một mặt phẳng). Vì vậy từ việc aa và bb không cắt nhau chưa thể kết luận chúng song song.

⇒\Rightarrow Mệnh đề a) SAI.

b) *Nếu bb và cc chéo nhau thì bb và cc không cùng thuộc một mặt phẳng.*

Theo định nghĩa, hai đường thẳng chéo nhau là hai đường thẳng không cùng nằm trong bất kì mặt phẳng nào. Đây đúng là nội dung định nghĩa.

⇒\Rightarrow Mệnh đề b) ĐÚNG.

c) *Nếu aa và bb cùng song song với cc thì aa song song với bb.*

Đây chính là tính chất bắc cầu của quan hệ song song trong không gian: hai đường thẳng phân biệt cùng song song với một đường thẳng thứ ba thì song song với nhau.

⇒\Rightarrow Mệnh đề c) ĐÚNG.

d) *Nếu aa và bb cắt nhau, bb và cc cắt nhau thì aa và cc cắt nhau.*

Từ giả thiết aa cắt bb và bb cắt cc, ta không suy ra được aa và cc cắt nhau. Chẳng hạn, lấy bb cắt cả aa và cc tại hai điểm khác nhau, khi đó aa và cc có thể song song, chéo nhau hoặc cắt nhau. Ví dụ với hình lập phương ABCD.A′B′C′D′ABCD.A'B'C'D': lấy b=BCb=BC, a=ABa=AB, c=CDc=CD thì aa cắt bb (tại BB), bb cắt cc (tại CC) nhưng a=ABa=AB song song với c=CDc=CD.

⇒\Rightarrow Mệnh đề d) SAI.

Kết luận: Các mệnh đề đúng là b) và c).

Đáp số

SaiĐúngĐúngSai

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.