Sách giáo khoa Toán 11 Tập một

Giải Vận dụng 1 trang 80 SGK Toán 11

Bài 11. Hai đường thẳng song song   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một chiếc gậy được đặt một đầu dựa vào tường và đầu kia trên mặt sàn (H.4.20). Hỏi có thể đặt chiếc gậy đó song song với một trong các mép tường hay không?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 80 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 4.20: Ảnh một căn phòng, có một chiếc gậy đặt nghiêng với một đầu dựa vào tường và đầu kia nằm trên mặt sàn.

Lời giải

Phân tích. Gọi chiếc gậy là đường thẳng gg. Theo giả thiết, gg có:

- một đầu nằm trên mặt sàn (kí hiệu mặt sàn là (S)(S)),
- một đầu dựa vào mặt tường (kí hiệu mặt tường đó là (T)(T)).

Vì chiếc gậy đặt nghiêng (bắc từ sàn lên tường) nên gg không nằm trong mặt sàn (S)(S) và cũng không nằm trong mặt tường (T)(T).

Ta dùng nhận xét: *nếu đường thẳng gg song song với một đường thẳng aa nằm trong mặt phẳng (P)(P) và gg không nằm trong (P)(P) thì gg song song với (P)(P); khi đó gg không có điểm chung với (P)(P).*

Mỗi mép tường của căn phòng đều là giao tuyến của hai mặt phẳng, nên nó nằm trọn trong mặt sàn hoặc trong một mặt tường. Xét hai trường hợp.

a) Mép tường nằm trong mặt sàn (mép chân tường).
Giả sử gg song song với một mép chân tường aa, với a⊂(S)a \subset (S). Do gg không nằm trong (S)(S) nên g∥(S)g \parallel (S), suy ra gg không có điểm chung với mặt sàn. Điều này mâu thuẫn, vì một đầu của gậy nằm trên mặt sàn (là điểm chung của gg và (S)(S)). Vậy không thể.

b) Mép tường nằm trong mặt tường (mép đứng giữa hai tường hoặc mép giáp trần).
Giả sử gg song song với một mép tường bb, với b⊂(T)b \subset (T). Do gg không nằm trong (T)(T) nên g∥(T)g \parallel (T), suy ra gg không có điểm chung với mặt tường. Điều này mâu thuẫn, vì một đầu của gậy dựa vào mặt tường (là điểm chung của gg và (T)(T)). Vậy không thể.

Kết luận. Trong mọi trường hợp đều dẫn tới mâu thuẫn, nên không thể đặt chiếc gậy song song với bất kì mép tường nào của căn phòng.

Đáp số

Không thể đặt chiếc gậy song song với một mép tường nào

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.