Sách giáo khoa Toán 11 Tập hai

Giải Bài 7.38 trang 65 SGK Toán 11

Bài tập cuối chương VII   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho tứ diện OABCOABC có OAOA, OBOB, OCOC đôi một vuông góc với nhau và OA=aOA = a, OB=a2OB = a\sqrt{2} và OC=2aOC = 2a. Tính khoảng cách từ điểm OO đến mặt phẳng (ABC)(ABC).

Lời giải

Phân tích. Vì OAOA, OBOB, OCOC đôi một vuông góc nên OA⊥OBOA\perp OB, OA⊥OCOA\perp OC, suy ra OA⊥(OBC)OA\perp(OBC).

Dựng chân đường vuông góc. Trong mặt phẳng (OBC)(OBC), kẻ OD⊥BCOD\perp BC tại DD (với D∈BCD\in BC). Trong mặt phẳng (OAD)(OAD), kẻ OH⊥ADOH\perp AD tại HH.

- Vì OA⊥(OBC)OA\perp(OBC) nên OA⊥BCOA\perp BC. Kết hợp OD⊥BCOD\perp BC ta được BC⊥(OAD)BC\perp(OAD), do đó BC⊥OHBC\perp OH.
- Lại có OH⊥ADOH\perp AD. Vậy OHOH vuông góc với hai đường cắt nhau ADAD và BCBC của mặt phẳng (ABC)(ABC), nên OH⊥(ABC)OH\perp(ABC).

Suy ra d(O,(ABC))=OHd\big(O,(ABC)\big)=OH.

Tính OHOH. Tam giác OBCOBC vuông tại OO, có đường cao ODOD nên
1OD2=1OB2+1OC2.\frac{1}{OD^2}=\frac{1}{OB^2}+\frac{1}{OC^2}.
Vì OA⊥(OBC)⊃ODOA\perp(OBC)\supset OD nên OA⊥ODOA\perp OD, tam giác OADOAD vuông tại OO với đường cao OHOH:
1OH2=1OA2+1OD2=1OA2+1OB2+1OC2.\frac{1}{OH^2}=\frac{1}{OA^2}+\frac{1}{OD^2}=\frac{1}{OA^2}+\frac{1}{OB^2}+\frac{1}{OC^2}.

Thay số với OA=aOA=a, OB=a2OB=a\sqrt2, OC=2aOC=2a:
1OH2=1a2+12a2+14a2=4+2+14a2=74a2.\frac{1}{OH^2}=\frac{1}{a^2}+\frac{1}{2a^2}+\frac{1}{4a^2}=\frac{4+2+1}{4a^2}=\frac{7}{4a^2}.
Do đó
OH2=4a27 ⇒ OH=2a7=2a77.OH^2=\frac{4a^2}{7}\ \Rightarrow\ OH=\frac{2a}{\sqrt7}=\frac{2a\sqrt7}{7}.

Kiểm tra lại. 2a77≈0,756 a\dfrac{2a\sqrt7}{7}\approx 0{,}756\,a, nhỏ hơn cạnh ngắn nhất OA=aOA=a — hợp lí vì khoảng cách từ OO luôn ngắn hơn mọi đoạn OA,OB,OCOA,OB,OC.

Kết luận. d(O,(ABC))=2a77d\big(O,(ABC)\big)=\dfrac{2a\sqrt7}{7}.

Đáp số

d(O,(ABC))=2a77≈0,756ad(O,(ABC))=\dfrac{2a\sqrt7}{7}\approx 0,756a

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.