Giải Vận dụng 1 trang 48 SGK Toán 11
Đề bài
Trong cửa sổ ở Hình 7.56, cánh và khung cửa là các nửa hình tròn có đường kính 80 cm, bản lề được đính ở điểm chính giữa của các cung tròn khung và cánh cửa. Khi cửa mở, đường kính của khung và đường kính của cánh song song với nhau và cách nhau một khoảng ; khi cửa đóng, hai đường kính đó trùng nhau. Hãy tính số đo của góc nhị diện có hai nửa mặt phẳng tương ứng chứa cánh, khung cửa khi cm.
Hình 7.56: Ảnh một cửa sổ hình tròn gồm hai nửa hình tròn (khung và cánh) có đường kính 80 cm. Điểm O là bản lề ở chính giữa cung tròn (phía trên). Ở phía dưới, đoạn AM biểu diễn khoảng cách giữa hai đường kính, có ghi 40 cm (A và M là hai đầu mút của khoảng cách d = 40 cm).
Lời giải
Thiết lập. Mỗi nửa hình tròn (khung và cánh) có đường kính cm nên bán kính cm.
Gọi là trung điểm (tâm) của đường kính khung cửa, là trung điểm (tâm) của đường kính cánh cửa. Vì bản lề là điểm chính giữa của mỗi cung tròn nên là điểm trên mỗi nửa đường tròn cách đều hai đầu đường kính, tức là:
Xác định góc phẳng của góc nhị diện. Khi cửa mở, đường kính khung và đường kính cánh song song với nhau. Hai nửa mặt phẳng chứa khung và chứa cánh cùng đi qua và cùng chứa phương của hai đường kính, nên cạnh của góc nhị diện là đường thẳng đi qua và song song với hai đường kính đó.
Vì vuông góc với đường kính khung và vuông góc với đường kính cánh, mà cạnh của góc nhị diện song song với các đường kính này, nên và đều vuông góc với cạnh của góc nhị diện. Do đó chính là góc phẳng của góc nhị diện cần tìm.
Tính góc. Đoạn nối trung điểm hai đường kính và đo đúng bằng khoảng cách giữa hai đường kính song song:
Xét tam giác có:
nên tam giác là tam giác đều. Suy ra:
Kiểm tra. Tam giác có ba cạnh bằng nhau () là tam giác đều, mỗi góc , phù hợp.
Vậy số đo góc nhị diện có hai nửa mặt phẳng chứa cánh và khung cửa khi cm là .
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.