Sách giáo khoa Toán 11 Tập hai

Giải Vận dụng 1 trang 48 SGK Toán 11

Bài 25. Hai mặt phẳng vuông góc   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong cửa sổ ở Hình 7.56, cánh và khung cửa là các nửa hình tròn có đường kính 80 cm, bản lề được đính ở điểm chính giữa OO của các cung tròn khung và cánh cửa. Khi cửa mở, đường kính của khung và đường kính của cánh song song với nhau và cách nhau một khoảng dd; khi cửa đóng, hai đường kính đó trùng nhau. Hãy tính số đo của góc nhị diện có hai nửa mặt phẳng tương ứng chứa cánh, khung cửa khi d=40d = 40 cm.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 48 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 7.56: Ảnh một cửa sổ hình tròn gồm hai nửa hình tròn (khung và cánh) có đường kính 80 cm. Điểm O là bản lề ở chính giữa cung tròn (phía trên). Ở phía dưới, đoạn AM biểu diễn khoảng cách giữa hai đường kính, có ghi 40 cm (A và M là hai đầu mút của khoảng cách d = 40 cm).

Lời giải

Thiết lập. Mỗi nửa hình tròn (khung và cánh) có đường kính 8080 cm nên bán kính R=40R = 40 cm.

Gọi AA là trung điểm (tâm) của đường kính khung cửa, MM là trung điểm (tâm) của đường kính cánh cửa. Vì bản lề OO là điểm chính giữa của mỗi cung tròn nên OO là điểm trên mỗi nửa đường tròn cách đều hai đầu đường kính, tức là:
OA⊥(đường kính khung),OM⊥(đường kính cánh),OA \perp \text{(đường kính khung)}, \quad OM \perp \text{(đường kính cánh)},
OA=OM=R=40 cm.OA = OM = R = 40 \text{ cm}.

Xác định góc phẳng của góc nhị diện. Khi cửa mở, đường kính khung và đường kính cánh song song với nhau. Hai nửa mặt phẳng chứa khung và chứa cánh cùng đi qua OO và cùng chứa phương của hai đường kính, nên cạnh của góc nhị diện là đường thẳng đi qua OO và song song với hai đường kính đó.

Vì OAOA vuông góc với đường kính khung và OMOM vuông góc với đường kính cánh, mà cạnh của góc nhị diện song song với các đường kính này, nên OAOA và OMOM đều vuông góc với cạnh của góc nhị diện. Do đó AOM^\widehat{AOM} chính là góc phẳng của góc nhị diện cần tìm.

Tính góc. Đoạn AMAM nối trung điểm hai đường kính và đo đúng bằng khoảng cách dd giữa hai đường kính song song:
AM=d=40 cm.AM = d = 40 \text{ cm}.

Xét tam giác OAMOAM có:
OA=OM=AM=40 cm,OA = OM = AM = 40 \text{ cm},
nên tam giác OAMOAM là tam giác đều. Suy ra:
AOM^=60∘.\widehat{AOM} = 60^\circ.

Kiểm tra. Tam giác có ba cạnh bằng nhau (40=40=4040 = 40 = 40) là tam giác đều, mỗi góc 60∘60^\circ, phù hợp.

Vậy số đo góc nhị diện có hai nửa mặt phẳng chứa cánh và khung cửa khi d=40d = 40 cm là 60∘60^\circ.

Đáp số

60∘60^\circ

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.