Sách giáo khoa Toán 11 Tập hai

Giải Bài 6.15 trang 19 SGK Toán 11

Bài 20. Hàm số mũ và hàm số lôgarit   Đã kiểm chéo

Đề bài

Vẽ đồ thị của các hàm số sau:

a) y=3xy = 3^x;

b) y=(13)xy = \left(\dfrac{1}{3}\right)^x.

Lời giải

a) y=3xy = 3^x

Đây là hàm số mũ với cơ số a=3>1a = 3 > 1 nên hàm số đồng biến trên R\mathbb{R}.

Lập bảng một số giá trị:

| xx | −2-2 | −1-1 | 00 | 11 | 22 |
|---|---|---|---|---|---|
| y=3xy=3^x | 19\dfrac{1}{9} | 13\dfrac{1}{3} | 11 | 33 | 99 |

Vẽ các điểm (−2;19)\left(-2;\dfrac{1}{9}\right), (−1;13)\left(-1;\dfrac{1}{3}\right), (0;1)(0;1), (1;3)(1;3), (2;9)(2;9) rồi nối lại bằng một đường cong trơn, ta được đồ thị hàm số y=3xy = 3^x.

Nhận xét: Đồ thị nằm hoàn toàn phía trên trục hoành, đi lên từ trái sang phải (đồng biến), đi qua điểm (0;1)(0;1) và nhận trục OxOx làm tiệm cận ngang (khi x→−∞x \to -\infty thì y→0+y \to 0^+).

b) y=(13)xy = \left(\dfrac{1}{3}\right)^x

Đây là hàm số mũ với cơ số a=13a = \dfrac{1}{3}, 0<a<10 < a < 1 nên hàm số nghịch biến trên R\mathbb{R}.

Lập bảng một số giá trị:

| xx | −2-2 | −1-1 | 00 | 11 | 22 |
|---|---|---|---|---|---|
| y=(13)xy=\left(\frac{1}{3}\right)^x | 99 | 33 | 11 | 13\dfrac{1}{3} | 19\dfrac{1}{9} |

Vẽ các điểm (−2;9)(-2;9), (−1;3)(-1;3), (0;1)(0;1), (1;13)\left(1;\dfrac{1}{3}\right), (2;19)\left(2;\dfrac{1}{9}\right) rồi nối lại bằng một đường cong trơn, ta được đồ thị hàm số y=(13)xy = \left(\dfrac{1}{3}\right)^x.

Nhận xét: Đồ thị nằm hoàn toàn phía trên trục hoành, đi xuống từ trái sang phải (nghịch biến), đi qua điểm (0;1)(0;1) và nhận trục OxOx làm tiệm cận ngang (khi x→+∞x \to +\infty thì y→0+y \to 0^+).

Lưu ý: Vì (13)x=3−x\left(\dfrac{1}{3}\right)^x = 3^{-x} nên đồ thị ở câu

b) đối xứng với đồ thị ở câu a) qua trục tung OyOy.

Đáp số

Đồ thị hàm số mũ cơ số 3>13>1: đồng biến, đi qua (0;1)(0;1), nằm trên trục OxOx, nhận OxOx là tiệm cận ngangĐồ thị hàm số mũ cơ số 13\tfrac{1}{3} (0<a<1): nghịch biến, đi qua (0;1)(0;1), nằm trên trục OxOx, nhận OxOx là tiệm cận ngang; đối xứng với đồ thị a) qua OyOy

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.