Sách giáo khoa Toán 11 Tập một

Giải Bài 3.3 trang 61 SGK Toán 11

Bài 8. Mẫu số liệu ghép nhóm   Đã kiểm chéo

Đề bài

Thời gian ra sân (giờ) của một số cựu cầu thủ ở giải ngoại hạng Anh qua các thời kì được cho như sau:

653 632 609 572 565 535 516 514 508 505 504 504 503 499 496 492.

(Theo https://www.premierleague.com)

Hãy chuyển mẫu số liệu trên sang dạng ghép nhóm với bảy nhóm có độ dài bằng nhau.

Lời giải

Bước 1. Xác định khoảng biến thiên.

Trong mẫu số liệu, giá trị nhỏ nhất là 492492 và giá trị lớn nhất là 653653.

Khoảng biến thiên: R=653−492=161R = 653 - 492 = 161.

Bước 2. Tính độ dài mỗi nhóm.

Vì cần chia thành bảy nhóm có độ dài bằng nhau nên độ dài mỗi nhóm là

L=R7=1617=23.L = \dfrac{R}{7} = \dfrac{161}{7} = 23.

Bước 3. Xác định các nhóm.

Xuất phát từ giá trị nhỏ nhất 492492, các đầu mút lần lượt là 492, 515, 538, 561, 584, 607, 630, 653492,\ 515,\ 538,\ 561,\ 584,\ 607,\ 630,\ 653. Ta được bảy nhóm (nửa khoảng), nhóm cuối lấy đóng ở 653653 để chứa giá trị lớn nhất:

[492;515), [515;538), [538;561), [561;584), [584;607), [607;630), [630;653].[492;515),\ [515;538),\ [538;561),\ [561;584),\ [584;607),\ [607;630),\ [630;653].

Bước 4. Đếm tần số (sắp xếp số liệu để đếm).

Mẫu số liệu sắp theo thứ tự tăng dần:

492, 496, 499, 503, 504, 504, 505, 508, 514, 516, 535, 565, 572, 609, 632, 653.492,\ 496,\ 499,\ 503,\ 504,\ 504,\ 505,\ 508,\ 514,\ 516,\ 535,\ 565,\ 572,\ 609,\ 632,\ 653.

- [492;515)[492;515): 492,496,499,503,504,504,505,508,514⇒492, 496, 499, 503, 504, 504, 505, 508, 514 \Rightarrow tần số 99.
- [515;538)[515;538): 516,535⇒516, 535 \Rightarrow tần số 22.
- [538;561)[538;561): không có ⇒\Rightarrow tần số 00.
- [561;584)[561;584): 565,572⇒565, 572 \Rightarrow tần số 22.
- [584;607)[584;607): không có ⇒\Rightarrow tần số 00.
- [607;630)[607;630): 609⇒609 \Rightarrow tần số 11.
- [630;653][630;653]: 632,653⇒632, 653 \Rightarrow tần số 22.

Bước 5. Lập bảng tần số ghép nhóm.

| Thời gian ra sân (giờ) | [492;515)[492;515) | [515;538)[515;538) | [538;561)[538;561) | [561;584)[561;584) | [584;607)[584;607) | [607;630)[607;630) | [630;653][630;653] |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Số cầu thủ | 99 | 22 | 00 | 22 | 00 | 11 | 22 |

Kiểm tra: tổng tần số 9+2+0+2+0+1+2=169+2+0+2+0+1+2 = 16, đúng bằng số liệu ban đầu. Vậy mẫu đã được chuyển sang dạng ghép nhóm hợp lệ.

Đáp số

Độ dài mỗi nhóm L=23L=23; bảng ghép nhóm với các nhóm [492;515),[515;538),[538;561),[561;584),[584;607),[607;630),[630;653][492;515),[515;538),[538;561),[561;584),[584;607),[607;630),[630;653] có tần số lần lượt là 9; 2; 0; 2; 0; 1; 29;\ 2;\ 0;\ 2;\ 0;\ 1;\ 2 (tổng 1616).

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.