Sách giáo khoa Toán 11 Tập một

Giải Bài 2.9 trang 51 SGK Toán 11

Bài 6. Cấp số cộng   Đã kiểm chéo

Đề bài

Viết năm số hạng đầu của mỗi dãy số (un)(u_n) sau và xét xem nó có phải là cấp số cộng không. Nếu dãy số đó là cấp số cộng, hãy tìm công sai dd và viết số hạng tổng quát của nó dưới dạng un=u1+(n−1)du_n = u_1 + (n-1)d.

a) un=3+5nu_n = 3 + 5n;

b) un=6n−4u_n = 6n - 4;

c) u1=2,un=un−1+nu_1 = 2, u_n = u_{n-1} + n;

d) u1=2,un=un−1+3u_1 = 2, u_n = u_{n-1} + 3.

Lời giải

a) un=3+5nu_n = 3 + 5n.

Năm số hạng đầu: u1=8, u2=13, u3=18, u4=23, u5=28u_1 = 8,\ u_2 = 13,\ u_3 = 18,\ u_4 = 23,\ u_5 = 28.

Xét hiệu hai số hạng liên tiếp:
un−un−1=(3+5n)−(3+5(n−1))=5n−5(n−1)=5 (không đổi với mọi n≥2).u_n - u_{n-1} = (3 + 5n) - \big(3 + 5(n-1)\big) = 5n - 5(n-1) = 5 \ (\text{không đổi với mọi } n \ge 2).

Vậy (un)(u_n) là cấp số cộng với công sai d=5d = 5 và u1=8u_1 = 8.

Số hạng tổng quát: un=u1+(n−1)d=8+5(n−1)u_n = u_1 + (n-1)d = 8 + 5(n-1).

b) un=6n−4u_n = 6n - 4.

Năm số hạng đầu: u1=2, u2=8, u3=14, u4=20, u5=26u_1 = 2,\ u_2 = 8,\ u_3 = 14,\ u_4 = 20,\ u_5 = 26.

Xét hiệu hai số hạng liên tiếp:
un−un−1=(6n−4)−(6(n−1)−4)=6 (không đổi với mọi n≥2).u_n - u_{n-1} = (6n - 4) - \big(6(n-1) - 4\big) = 6 \ (\text{không đổi với mọi } n \ge 2).

Vậy (un)(u_n) là cấp số cộng với công sai d=6d = 6 và u1=2u_1 = 2.

Số hạng tổng quát: un=u1+(n−1)d=2+6(n−1)u_n = u_1 + (n-1)d = 2 + 6(n-1).

c) u1=2, un=un−1+nu_1 = 2,\ u_n = u_{n-1} + n.

Năm số hạng đầu:
u1=2u_1 = 2;
u2=u1+2=4u_2 = u_1 + 2 = 4;
u3=u2+3=7u_3 = u_2 + 3 = 7;
u4=u3+4=11u_4 = u_3 + 4 = 11;
u5=u4+5=16u_5 = u_4 + 5 = 16.

Xét hiệu hai số hạng liên tiếp: un−un−1=nu_n - u_{n-1} = n, phụ thuộc vào nn nên không phải là một số không đổi. Chẳng hạn u2−u1=2u_2 - u_1 = 2 nhưng u3−u2=3u_3 - u_2 = 3.

Vậy (un)(u_n) không phải là cấp số cộng.

d) u1=2, un=un−1+3u_1 = 2,\ u_n = u_{n-1} + 3.

Năm số hạng đầu:
u1=2u_1 = 2;
u2=u1+3=5u_2 = u_1 + 3 = 5;
u3=u2+3=8u_3 = u_2 + 3 = 8;
u4=u3+3=11u_4 = u_3 + 3 = 11;
u5=u4+3=14u_5 = u_4 + 3 = 14.

Theo công thức truy hồi, un−un−1=3u_n - u_{n-1} = 3 với mọi n≥2n \ge 2 (không đổi).

Vậy (un)(u_n) là cấp số cộng với công sai d=3d = 3 và u1=2u_1 = 2.

Số hạng tổng quát: un=u1+(n−1)d=2+3(n−1)u_n = u_1 + (n-1)d = 2 + 3(n-1).

Đáp số

Là cấp số cộng; d=5d = 5, un=8+5(n−1)u_n = 8 + 5(n-1)Là cấp số cộng; d=6d = 6, un=2+6(n−1)u_n = 2 + 6(n-1)Không phải cấp số cộngLà cấp số cộng; d=3d = 3, un=2+3(n−1)u_n = 2 + 3(n-1)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.