Sách giáo khoa Toán 11 Tập một

Giải Bài 1.35 trang 41 SGK Toán 11

Bài tập cuối chương I   Đã kiểm chéo

Đề bài

Huyết áp là áp lực cần thiết tác động lên thành của động mạch để đưa máu từ tim đến nuôi dưỡng các mô trong cơ thể. Huyết áp được tạo ra do lực co bóp của cơ tim và sức cản của thành động mạch. Mỗi lần tim đập, huyết áp của chúng ta tăng rồi giảm giữa các nhịp. Huyết áp tối đa và huyết áp tối thiểu được gọi tương ứng là huyết áp tâm thu và tâm trương. Chỉ số huyết áp của chúng ta được viết là huyết áp tâm thu/huyết áp tâm trương. Chỉ số huyết áp 120/80 là bình thường. Giả sử huyết áp của một người nào đó được mô hình hoá bởi hàm số
p(t)=115+25sin⁡(160πt),p(t) = 115 + 25\sin(160\pi t),
trong đó p(t)p(t) là huyết áp tính theo đơn vị mmHg (milimét thuỷ ngân) và thời gian tt tính theo phút.

a) Tìm chu kì của hàm số p(t)p(t).

b) Tìm số nhịp tim mỗi phút.

c) Tìm chỉ số huyết áp. So sánh huyết áp của người này với huyết áp bình thường.

Lời giải

a) Tìm chu kì của hàm số p(t)p(t).

Hàm số p(t)=115+25sin⁡(160πt)p(t) = 115 + 25\sin(160\pi t) có dạng y=Asin⁡(ωt)+ky = A\sin(\omega t) + k với ω=160π\omega = 160\pi.

Chu kì của hàm số là:
T=2πω=2π160π=180 (phút).T = \dfrac{2\pi}{\omega} = \dfrac{2\pi}{160\pi} = \dfrac{1}{80} \text{ (phút)}.

Vậy chu kì của p(t)p(t) là T=180T = \dfrac{1}{80} phút.

b) Tìm số nhịp tim mỗi phút.

Mỗi nhịp tim ứng với một chu kì của hàm số p(t)p(t). Trong 11 phút, số nhịp tim bằng số chu kì có trong 11 phút, tức là:
1T=1180=80 (nhịp).\dfrac{1}{T} = \dfrac{1}{\frac{1}{80}} = 80 \text{ (nhịp)}.

Vậy số nhịp tim mỗi phút là 8080 nhịp.

c) Tìm chỉ số huyết áp. So sánh huyết áp của người này với huyết áp bình thường.

Vì −1≤sin⁡(160πt)≤1-1 \le \sin(160\pi t) \le 1 với mọi tt nên:
115+25⋅(−1)≤p(t)≤115+25⋅1,115 + 25\cdot(-1) \le p(t) \le 115 + 25\cdot 1,
90≤p(t)≤140.90 \le p(t) \le 140.

- Huyết áp tối đa (huyết áp tâm thu): pmax⁡=115+25=140p_{\max} = 115 + 25 = 140 (mmHg), đạt được khi sin⁡(160πt)=1\sin(160\pi t) = 1.
- Huyết áp tối thiểu (huyết áp tâm trương): pmin⁡=115−25=90p_{\min} = 115 - 25 = 90 (mmHg), đạt được khi sin⁡(160πt)=−1\sin(160\pi t) = -1.

Do đó chỉ số huyết áp của người này là huyết áp tâm thu/huyết áp tâm trương =140/90= 140/90.

So sánh với chỉ số huyết áp bình thường là 120/80120/80: cả huyết áp tâm thu (140>120140 > 120) và huyết áp tâm trương (90>8090 > 80) của người này đều cao hơn mức bình thường. Vậy người này có huyết áp cao hơn huyết áp bình thường.

Đáp số

T=180T = \dfrac{1}{80} phút8080 nhịp/phútChỉ số huyết áp 140/90140/90; cao hơn mức bình thường 120/80120/80

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.