Sách giáo khoa Toán 11 Tập một

Giải Vận dụng 1 trang 26 SGK Toán 11

Bài 3. Hàm số lượng giác   Đã kiểm chéo

Đề bài

Xét tình huống mở đầu.

a) Giải bài toán ở tình huống mở đầu.

b) Biết rằng quá trình hít vào xảy ra khi v>0v > 0 và quá trình thở ra xảy ra khi v<0v < 0.
Trong khoảng thời gian từ 0 đến 5 giây, khoảng thời điểm nào thì người đó hít vào? người đó thở ra?

Lời giải

Tình huống mở đầu: Khi hô hấp bình thường, tốc độ thông khí vv (lít/giây) của phổi một người ở trạng thái nghỉ tại thời điểm tt (giây) được cho bởi

v=0,85sin⁡2πt5.v = 0{,}85\sin\frac{2\pi t}{5}.

a) Giải bài toán ở tình huống mở đầu (tìm thời gian của một chu kì hô hấp).

Hàm số v=0,85sin⁡2πt5v = 0{,}85\sin\dfrac{2\pi t}{5} có dạng y=Asin⁡(ωt)y = A\sin(\omega t) với A=0,85A = 0{,}85 và ω=2π5>0\omega = \dfrac{2\pi}{5} > 0.

Do hàm số sin⁡\sin tuần hoàn nên vv là một hàm số tuần hoàn với chu kì

T=2πω=2π2π5=5 (giây).T = \frac{2\pi}{\omega} = \frac{2\pi}{\tfrac{2\pi}{5}} = 5 \ (\text{giây}).

Vậy quá trình hô hấp của người đó lặp lại sau mỗi 55 giây, tức là một chu kì hô hấp kéo dài 55 giây. (Trong một chu kì, tốc độ thông khí lớn nhất bằng A=0,85A = 0{,}85 lít/giây.)

b) Tìm khoảng thời điểm người đó hít vào, thở ra trong khoảng từ 00 đến 55 giây.

Xét t∈[0;5]t \in [0; 5], khi đó 2πt5∈[0;2π]\dfrac{2\pi t}{5} \in [0; 2\pi].

*Người đó hít vào* khi v>0v > 0, tức là

0,85sin⁡2πt5>0  ⟺  sin⁡2πt5>0.0{,}85\sin\frac{2\pi t}{5} > 0 \iff \sin\frac{2\pi t}{5} > 0.

Với 2πt5∈[0;2π]\dfrac{2\pi t}{5} \in [0; 2\pi] thì sin⁡2πt5>0\sin\dfrac{2\pi t}{5} > 0 khi và chỉ khi

0<2πt5<π  ⟺  0<t<52=2,5.0 < \frac{2\pi t}{5} < \pi \iff 0 < t < \frac{5}{2} = 2{,}5.

*Người đó thở ra* khi v<0v < 0, tức là sin⁡2πt5<0\sin\dfrac{2\pi t}{5} < 0, khi và chỉ khi

π<2πt5<2π  ⟺  52<t<5  ⟺  2,5<t<5.\pi < \frac{2\pi t}{5} < 2\pi \iff \frac{5}{2} < t < 5 \iff 2{,}5 < t < 5.

Kết luận: Trong khoảng thời gian từ 00 đến 55 giây:
- Người đó hít vào trong khoảng thời điểm 0<t<2,50 < t < 2{,}5 (giây);
- Người đó thở ra trong khoảng thời điểm 2,5<t<52{,}5 < t < 5 (giây).

Đáp số

a) Một chu kì hô hấp kéo dài T=5T = 5 giây (tốc độ thông khí lớn nhất là 0,85 lít/giây).b) Hít vào khi 0<t<2,50 < t < 2,5 (giây); thở ra khi 2,5<t<52,5 < t < 5 (giây).

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.