Sách giáo khoa Toán 10 Tập một

Giải Bài 5.26 trang 90 SGK Toán 10

Bài tập cuối chương V   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tỉ lệ trẻ em suy dinh dưỡng (tính theo cân nặng ứng với độ tuổi) của 10 tỉnh thuộc Đồng bằng sông Hồng được cho như sau:

5,5 13,8 10,2 12,2 11,0 7,4 11,4 13,1 12,5 13,4.

(Theo Tổng cục Thống kê – nay là Cục Thống kê)

a) Tính số trung bình, trung vị, khoảng biến thiên và độ lệch chuẩn của mẫu số liệu trên.

b) Thực hiện làm tròn đến hàng đơn vị cho các giá trị trong mẫu số liệu. Sai số tuyệt đối của phép làm tròn này không vượt quá bao nhiêu?

Lời giải

## a) Số trung bình, trung vị, khoảng biến thiên và độ lệch chuẩn

Số trung bình:

xˉ=5,5+13,8+10,2+12,2+11,0+7,4+11,4+13,1+12,5+13,410=110,510=11,05.\bar{x} = \frac{5{,}5 + 13{,}8 + 10{,}2 + 12{,}2 + 11{,}0 + 7{,}4 + 11{,}4 + 13{,}1 + 12{,}5 + 13{,}4}{10} = \frac{110{,}5}{10} = 11{,}05.

Trung vị:

Sắp xếp mẫu số liệu theo thứ tự không giảm:

5,5 ; 7,4 ; 10,2 ; 11,0 ; 11,4 ; 12,2 ; 12,5 ; 13,1 ; 13,4 ; 13,8.5{,}5\ ;\ 7{,}4\ ;\ 10{,}2\ ;\ 11{,}0\ ;\ 11{,}4\ ;\ 12{,}2\ ;\ 12{,}5\ ;\ 13{,}1\ ;\ 13{,}4\ ;\ 13{,}8.

Vì cỡ mẫu n=10n = 10 là số chẵn nên trung vị là trung bình cộng của hai giá trị chính giữa (giá trị thứ 5 và thứ 6):

Me=11,4+12,22=11,8.M_e = \frac{11{,}4 + 12{,}2}{2} = 11{,}8.

Khoảng biến thiên:

R=xmax⁡−xmin⁡=13,8−5,5=8,3.R = x_{\max} - x_{\min} = 13{,}8 - 5{,}5 = 8{,}3.

Độ lệch chuẩn:

Phương sai của mẫu số liệu là

s2=110[(5,5−11,05)2+(7,4−11,05)2+(10,2−11,05)2+…+(13,8−11,05)2]=65,68510=6,5685.s^2 = \frac{1}{10}\left[(5{,}5 - 11{,}05)^2 + (7{,}4 - 11{,}05)^2 + (10{,}2 - 11{,}05)^2 + \ldots + (13{,}8 - 11{,}05)^2\right] = \frac{65{,}685}{10} = 6{,}5685.

Do đó độ lệch chuẩn là

s=6,5685≈2,56.s = \sqrt{6{,}5685} \approx 2{,}56.

##

b) Làm tròn đến hàng đơn vị

Làm tròn từng giá trị trong mẫu số liệu đến hàng đơn vị, ta được:

6 ; 14 ; 10 ; 12 ; 11 ; 7 ; 11 ; 13 ; 13 ; 13.6\ ;\ 14\ ;\ 10\ ;\ 12\ ;\ 11\ ;\ 7\ ;\ 11\ ;\ 13\ ;\ 13\ ;\ 13.

Khi làm tròn một số đến hàng đơn vị, sai số tuyệt đối của phép làm tròn không vượt quá nửa đơn vị của hàng làm tròn, tức là không vượt quá

12=0,5.\frac{1}{2} = 0{,}5.

Thật vậy, sai số lớn nhất xảy ra tại các giá trị 5,55{,}5 và 12,512{,}5: ∣5,5−6∣=∣12,5−13∣=0,5|5{,}5 - 6| = |12{,}5 - 13| = 0{,}5.

Vậy sai số tuyệt đối của phép làm tròn này không vượt quá 0,50{,}5.

Đáp số

Số trung bình xˉ=11,05\bar{x} = 11{,}05; Trung vị Me=11,8M_e = 11{,}8; Khoảng biến thiên R=8,3R = 8{,}3; Độ lệch chuẩn s≈2,56s \approx 2{,}56Sai số tuyệt đối không vượt quá 0,50{,}5

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.