Sách giáo khoa Toán 10 Tập hai

Giải Bài 9.9 trang 86 SGK Toán 10

Bài 27. Thực hành tính xác suất theo định nghĩa cổ điển   Đã kiểm chéo

Đề bài

Gieo liên tiếp một con xúc xắc cân đối và một đồng xu cân đối.

a) Vẽ sơ đồ hình cây mô tả các phần tử của không gian mẫu.

b) Tính xác suất của các biến cố sau:
FF: "Đồng xu xuất hiện mặt ngửa";
GG: "Đồng xu xuất hiện mặt sấp hoặc số chấm xuất hiện trên con xúc xắc là 5".

Lời giải

Không gian mẫu

Gieo một con xúc xắc cân đối có 6 kết quả: số chấm là 1,2,3,4,5,61, 2, 3, 4, 5, 6. Gieo một đồng xu cân đối có 2 kết quả: mặt sấp (SS) hoặc mặt ngửa (NN).

a) Sơ đồ hình cây

Ứng với mỗi số chấm xuất hiện trên con xúc xắc, đồng xu có thể xuất hiện mặt ngửa (NN) hoặc mặt sấp (SS):

```
┌── N → (1, N)
1 ────┤
└── S → (1, S)
┌── N → (2, N)
2 ────┤
└── S → (2, S)
┌── N → (3, N)
3 ────┤
└── S → (3, S)
┌── N → (4, N)
4 ────┤
└── S → (4, S)
┌── N → (5, N)
5 ────┤
└── S → (5, S)
┌── N → (6, N)
6 ────┤
└── S → (6, S)
```

Mỗi kết quả được viết dưới dạng (số chấm; mặt đồng xu). Vậy không gian mẫu là:

Ω={(1,N),(1,S),(2,N),(2,S),(3,N),(3,S),(4,N),(4,S),(5,N),(5,S),(6,N),(6,S)}.\Omega = \{(1,N),(1,S),(2,N),(2,S),(3,N),(3,S),(4,N),(4,S),(5,N),(5,S),(6,N),(6,S)\}.

Số phần tử của không gian mẫu: n(Ω)=6×2=12n(\Omega) = 6 \times 2 = 12.

Vì con xúc xắc và đồng xu đều cân đối nên các kết quả trên là đồng khả năng.

b) Tính xác suất

Biến cố FF: "Đồng xu xuất hiện mặt ngửa".

Các kết quả thuận lợi cho FF là các kết quả có mặt ngửa NN:

F={(1,N),(2,N),(3,N),(4,N),(5,N),(6,N)}.F = \{(1,N),(2,N),(3,N),(4,N),(5,N),(6,N)\}.

Suy ra n(F)=6n(F) = 6. Do đó:

P(F)=n(F)n(Ω)=612=12.P(F) = \dfrac{n(F)}{n(\Omega)} = \dfrac{6}{12} = \dfrac{1}{2}.

Biến cố GG: "Đồng xu xuất hiện mặt sấp hoặc số chấm xuất hiện trên con xúc xắc là 5".

- Các kết quả có mặt sấp SS: (1,S),(2,S),(3,S),(4,S),(5,S),(6,S)(1,S),(2,S),(3,S),(4,S),(5,S),(6,S) — gồm 6 kết quả.

- Các kết quả có số chấm là 5: (5,N),(5,S)(5,N),(5,S). Trong đó (5,S)(5,S) đã được kể ở trên, nên chỉ bổ sung thêm (5,N)(5,N).

Vậy:

G={(1,S),(2,S),(3,S),(4,S),(5,S),(6,S),(5,N)}.G = \{(1,S),(2,S),(3,S),(4,S),(5,S),(6,S),(5,N)\}.

Suy ra n(G)=7n(G) = 7. Do đó:

P(G)=n(G)n(Ω)=712.P(G) = \dfrac{n(G)}{n(\Omega)} = \dfrac{7}{12}.

Đáp số

n(Ω) = 12P(F) = 1/2 = 0,5; P(G) = 7/12

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.